По две фестивалски вечери исполнети со современ џез, слободна импровизација и електронски експерименти, Скопскиот џез-фестивал продолжува со програма што ги поврзува различните културни и музички традиции, но и различните генерации автори и изведувачи.
Вечерашните концерти нудат три погледи кон современиот џез – од домашната авторска сцена, преку африканските музички корени, до експерименталната интерпретација на традиционалните песни.
Андреа Мирческа: „Lullaby for Lunatics“ и новата македонска џез-сцена
Првиот концерт, во 20 часот, ѝ припаѓа на македонската контрабасистка и вокалистка Андреа Мирческа, која со својот квинтет го претставува авторскиот проект „Lullaby for Lunatics“.
Мирческа, родена во 1998 година, е една од активните претставнички на новата генерација македонски музичари што слободно се движат меѓу џезот, современата музика и алтернативната сцена. Соработувала со низа состави и автори, меѓу кои Taxi Consilium, Дина Јашари, Пијан Славеј и Зарина Првасевда, а во 2019 година ја доби наградата „Златен Орикс“ за најдобар млад џез-музичар.
Нејзиниот проект претставува средба меѓу авторската композиција и спонтаната импровизација, со музички влијанија од великаните Орнет Колман и Чарлс Мингус. Репертоарот вклучува авторски дела, но и нови интерпретации на композициите „Lonely Woman“ и „Freedom“.
На сцената ќе ѝ се придружат Нинослав Спировски на саксофон, Благојче Томевски на бас-кларинет, Филип Букршлиев на гитара и Драган Теодосиев на тапани.
Настапот е и можност публиката да ја почувствува креативната енергија на домашната сцена, која сè похрабро истражува надвор од традиционалните жанровски граници.
Ндудузо Махатини: Џезот како духовно патување
Во 22 часот следува настапот на Ндудузо Махатини (Nduduzo Makhathini), еден од најпрепознатливите современи јужноафрикански џез-пијанисти.
Неговата музика е длабоко вкоренета во традициите на народот Зулу, но истовремено ги носи влијанијата на џез-великаните Абдула Ибрахим и Мекој Тајнер. За Махатини, музиката не е само уметничко изразување – таа претставува духовно искуство, простор за комуникација, сеќавање и заедништво.
Од 2020 година снима за легендарната издавачка куќа Blue Note, а неговата меѓународна кариера вклучува соработки со Винтон Марсалис, Шабака Хачингс и други значајни имиња.
Неговиот најнов албум „The Myth We Choose“, објавен во јуни 2026 година, ги спојува африканските музички традиции, американскиот спиритуален џез и афро-кубанските ритми.
Во Скопје настапува во трио, со Далису Ндлази на бас и Лукмил Перез на тапани.
Концертот ветува интензивно музичко искуство во кое импровизацијата и ритамот стануваат дел од поширока приказна за културата, идентитетот и духовноста.
Полноќна музичка магија со Александар Хокинс и Софија Јернберг
Третиот концерт започнува на полноќ, на Малата сцена во Националната опера и балет, со настапот на британскиот пијанист Александар Хокинс (Alexander Hawkins) и шведската вокалистка Софија Јернберг (Sofia Jernberg).
Нивниот заеднички проект „Musho“ е необичен дијалог меѓу пијаното и човечкиот глас, во кој традиционалните песни добиваат нови, понекогаш сосема неочекувани музички облици.
Хокинс е познат по својата виртуозност и широкиот музички јазик што ги поврзува раниот џез, бибопот, слободната импровизација и современата композиција. Јернберг, родена во Етиопија, е меѓународно призната по експерименталните вокални техники, со кои го истражува човечкиот глас како инструмент со речиси неограничени можности.
Нивната соработка започнала во 2016 година, а во 2024 година резултирала со албум за германската издавачка куќа Intakt Records. Во проектот „Musho“ двајцата музичари ги преобликуваат традиционалните мелодии од Етиопија, Ерменија, Шведска и други музички култури, создавајќи нов израз на границата меѓу традицијата и авангардата.
Скопје во ритамот на светскиот џез
Со 45 изданија зад себе, Скопскиот џез-фестивал продолжува да биде важна точка на европската и меѓународната музичка мапа. Неговиот препознатлив идентитет се темели на уметничката љубопитност, истражувањето и претставувањето музика што ги надминува жанровските и географските граници.
Фестивалот завршува утре, 18 октомври, со концертите на американско-бразилскиот состав São Paulo Underground и францускиот Vincent Peirani Quintet – Living Being.
А вечерва, во Националната опера и балет, Скопје ќе има можност да слушне три различни музички приказни, поврзани со една заедничка идеја – дека џезот е жива уметност што постојано се менува, истражува и ги поврзува луѓето.
Фронтлајн и ЦИВИЛ МЕДИА се медиумски спонзори на 45. Скопски џез-фестивал.
