Притисоците на инфлацијата во еврозоната почнаа да се намалуваат, вклучително и за најважните основни цени, но Европската централна банка нема да стави крај на зголемувањата на каматните стапки додека не биде уверена дека растот на цените се враќа кон 2%, според главниот економист на ЕЦБ, Филип Лејн.
ЕЦБ ги зголеми стапките за 3 процентни поени од јули и вети уште половина процент зголемување во март, со надеж дека поскапите финансирања ќе ја скратат побарувачката доволно за да се намали растот на цените од нивоата кои сè уште над 8%. Лејн рече дека повисоките каматни стапки се движат низ економијата, тежејќи на цената на услугите и другите основни стоки, кои ги исклучуваат испарливите гориво и храната.
„Постојат значајни докази дека монетарната политика започнува“, рече Лејн во интервју за Ројтерс. „За енергијата, храната и стоките, има многу показатели кои гледаат напред кои велат дека инфлациските притисоци во сите тие категории треба малку да се намалат“.
Други креатори на политики, вклучително и членот на одборот Изабел Шнабел и шефот на холандската централна банка Клас Нот, изразија загриженост дека базичната инфлација може да заглави и да ја овековечи инфлацијата.
За ЕЦБ да стави крај на зголемувањата на стапките, Лејн наведе три критериуми. Банката има потреба од пониски проекции за инфлацијата преку нејзиниот тригодишен хоризонт на прогнозирање и да постигне напредок во намалувањето на фактичката основна инфлација. Конечно, треба да се заклучи дека монетарната политика функционира. „Сите ние го почитуваме критериумот дека е важен доволен напредок во основната инфлација“, рече Лејн.
Штом стапките ќе пораснат, ЕЦБ планира да ги задржи таму некое време и нема да ги ревидира плановите штом основната инфлација почне значително да паѓа, рече тој.
Запрашан колку долго стапките би можеле да останат на територија што го ограничува економскиот раст, Лејн рече: „Тоа би можело да биде доста долг период, приличен број квартали“.
Пазарите очекуваат депозитната стапка на ЕЦБ од 2,5% да се зголеми на речиси 4% до крајот на годината, при што проценката на највисоката стапка ќе се зголеми за околу 35 базични поени само овој месец, главно поради стравувањата дека базичната инфлација е заглавена.
ИНФЛАЦИЈАТА СЕ НАМАЛУВА НЕ САМО ПОРАДИ ГОРИВОТО
Додека пониските цени на горивата доведоа до неодамнешниот пад на инфлацијата, Лејн рече дека подлабокиот поглед на податоците укажува на поширок пад.
„Вистинските малопродажни цени на стоките сè уште се многу силни, но средната фаза беше добар предвидувач за ценовните притисоци“, рече Лејн.
„Фактот дека тие се вртат, вклучително и преку олеснување на тесните грла и глобалните фактори, сугерира дека ќе има значително намалување на стапките на инфлација за енергија, храна и стоки“.
Притисоците за цените на услугите, исто така, се намалуваат бидејќи снабдувањето се опоравува од тесните грла по пандемијата, што ги прави платите проблем за следење.
Авиокомпаниите, хотелите и рестораните се поспособни да планираат капацитет од минатата година, што ја намалува компонентата на понудата на ценовните притисоци.
Лејн ја отфрли идејата дека базичната инфлација може да се движи независно од севкупниот раст на цените додека работниците ги засноваат барањата за плати на вкупната инфлација и пониската стапка таму ќе влијае на приходите, а со тоа и на основните ценовни притисоци.
ВРАЌАЊЕТО НА НЕГАТИВНИТЕ КАМАТНИ СТАПКИ- НЕВЕРОЈАТНО
Ценовните притисоци се намалија до степен до кој Лејн навести намалување на проекциите на самата ЕЦБ, кои треба да се достават на 16 март. Тој ги посочи пониските цени на нафтата и гасот, олеснувањето на тесните грла, повторното отворање на Кина, обилната фискална поддршка и зголемувањето на стапката на ЕЦБ како фактори кои влијаат на инфлацијата.
„Снабдувањето шокира, мрежата ги намалува инфлаторните притисоци“, рече тој. „Ако погледнете подалеку, до 2024 година, до 2025 година, затегнувањето на монетарната политика е значително повеќе од она што бешевклучено во декемвриската прогноза и тоа треба да се вметне во новите прогнози“.
Сепак, ниту еден од овие шокови не е доволен за ЕЦБ да се откаже од плановите за зголемување на стапката од 50 базични поени, рече Лејн.
Иако зголемувањето на каматните стапки може да се одвива побавно од порано, влијанието би можело да биде потрајно бидејќи ЕЦБ веројатно нема да се врати на негативни стапки.
Пазарот ја цени долгорочната рамнотежна стапка на околу 2%, така што 250 базични поени на зголемувањата на стапката се де факто трајни и на тој начин поодржливо ќе ги намалат ценовните притисоци, додаде Лејн.
