Спроведувањето на изборите е еден од клучните демократски процеси во една држава. За да бидат фер и кредибилни, неопходна е прецизна организација и поделба на одговорностите меѓу повеќе институции. Во Република Северна Македонија, надлежностите се утврдени со Изборниот законик.
Државна изборна комисија (ДИК)
Највисокиот орган за спроведување и надзор на изборите е ДИК. Таа го води целиот изборен процес – од распишување на изборите, воспоставување на роковникот и давање упатства, до објавување на конечните изборни резултати. ДИК е и посредник во случај на приговори на постапките на пониските изборни органи.
Надлежностите на ДИК се уредени со член 31 од Изборниот законик.
Општински изборни комисии (ОИК) и Изборната комисија на Град Скопје
Во секоја општина и во Град Скопје се формираат изборни комисии. Тие ја координираат подготовката на изборите на локално ниво, се грижат за избирачките одбори и го собираат и утврдуваат резултатот од избирачките места.
Избирачки одбори (ИО) – на терен со гласачите
Најблиску до граѓаните се избирачките одбори, кои се формираат за секое избирачко место. Тие го спроведуваат гласањето: го проверуваат идентитетот на гласачите, издаваат гласачки ливчиња, го водат Избирачкиот список на денот на изборите и ги бројат гласовите.
Исто така, се формираат и избирачки одбори во и во дипломатско-конзуларните претставништва на Република Северна Македонија (ДКП) односно конзуларните канцеларии.
Улогата на МВР и другите институции
Министерството за внатрешни работи е задолжено за одржување на јавниот ред и мир во текот на изборниот процес, а истовремено води евиденција за важечките лични документи. Други државни органи и институции (УЈП, Министерство за правда, МТСП и др.) имаат обврска да доставуваат податоци до ДИК за ажурирање на Избирачкиот список.
Со оваа поделба на надлежностите треба да се обезбеди транспарентност и контрола во секоја фаза од изборниот процес. ДИК е клучниот и најодговорен орган, додека ОИК и ИО се практичниот механизам за реализација на изборите. МВР и останатите институции се поддршка за законито и безбедно одвивање на гласањето.
Како да го контактирате ЦИВИЛ?
📧 monitoring.civil@gmail.com
💬 Инбокс: facebook.com/civil.mk
