Молдавската претседателка Маја Санду беше прва во првичниот круг од претседателските избори во земјата на 20 октомври со 42 отсто од гласовите, квалификувачќи се за вториот круг на 3 ноември, објави молдавската изборна комисија.
Про-ЕУ Санду ќе се соочи со нејзиниот главен конкурент, Александр Стојаногло, кој е поддржан од проруската партија на социјалистите и доби приближно 26 отсто од гласовите во првиот круг.
Гласачите со тесно мнозинство на референдумот ја потврдија патеката на земјата кон пристапување во Европската унија со промена на молдавскиот устав. Прелиминарните резултати покажуваат дека про-ЕУ гласачите победија со мала разлика, обезбедувајќи 50,16 отсто од гласовите наспроти 49,84 отсто кои гласаа „не“, соопшти изборната комисија на земјата.
„Народот на Молдавија зборуваше: нашата иднина во ЕУ сега ќе биде закотвена во уставот“, рече Санду на X. „Ние се боревме праведно во нефер борба – и победивме. Но борбата не е завршена. Ќе продолжиме да притискаме за мир, просперитет и слобода да ја градиме сопствената иднина“.
Резултатите се базирани на 99,5% од преброените гласови.
Резултатите од изборите се извалкани од обвинувањата за руско мешање, при што молдавските пратеници тврдат дека Москва потрошила милиони долари во кампања за соборување на Санду и неизгласување на референдумот за ЕУ.
Молдавските власти тврдат дека над 15 милиони американски долари руски средства наводно биле префрлени на над 130.000 Молдавци, при што гласачите добиле инструкции како да го дадат својот глас на изборите. Прорускиот олигарх Илан Шор, молдавско-израелски тајкун, беше обвинет за перење пари и оркестрирање на мрежата, и покрај тоа што неговата политичка партија е забранета.
Санду го осуди наводното мешање во говорот во нејзиниот изборен штаб на 20 октомври.
„Имаме јасни докази дека овие криминални групи имале за цел да купат 300.000 гласови“, рече таа, според Европска правда.
Санду ја нарече шемата „измама од невидени размери“.
Напорите на Кремљ се дел од поширокиот обид да се поткопа прозападното раководство на Молдавија. Тензиите меѓу Москва и Кишињев се зголемуваат од февруари 2022 година поради стравувањата дека руската војна во Украина може да се прелее во Молдавија преку Придњестровје, непризнаена отцепена територија окупирана од руските војници од 1991 година.
Санду, прозападна политичарка, исто така, претходно ја обвини Москва за заговор за соборување на нејзината влада со обид за државен удар.
САД, Велика Британија и Канада предупредија на потенцијалното руско мешање во изборите во Молдавија во заедничката изјава објавена на 13 јуни.
„Ако руското мешање во изборите се покаже како неуспешно во Молдавија, постои причина да се верува дека Москва ќе работи на поттикнување протести“, се вели во соопштението.
Набргу по предупредувањето, Санду одобри измени во законите за предавство во земјата, дозволувајќи им на некои закони за предавство за време на војната да се применуваат на мирно време, како и продолжување на казните и создавање нова категорија закони за помош на странска држава.
Молдавија ги започна преговорите за пристап во ЕУ во Луксембург на 25 јуни, денот кога Украина ги започна своите долгоочекувани преговори за членство. Референдумот на 20 октомври, доколку биде усвоен, ќе го измени уставот на Молдавија за формално да го вклучи пристапот на земјата во ЕУ.
М. Д.
