ДРАГАН МИШЕВ
Доналд Трамп наметна универзална царина од 10% на целиот увоз во САД, со уште повисоки стапки за, како што ги нарече, „најлошите престапници“, во пресуден момент за глобалната трговија, нешто што политичарите и еkспертите го опишува како „голем удар за светската економија“
Меѓу „најлошите престапници“, според листата на Трамп, покрај Кина, која вети контрамерки, се и сојузниците од Европската унија беше цел со стапка од 20 отсто, Јапонија со 24 отсто, Јужна Кореја со 25 отсто и Тајван со 32 отсто. Дури и некои мали територии и ненаселени острови на Антарктикот беа погодени од царини
Тарифите на Трамп успеаја да ги обединат пријателите и непријателите на Вашингтон во критиката на мерките за кои стравуваат дека ќе и нанесат разурнувачки удар на глобалната трговија.
Во својот последен потег, Доналд Трамп воведе нови царини за многу земји, вклучително и Украина – но не и Русија и Белорусија.
САД воведуваат царини од 33 отсто за производи од Македонија. Најголем удар се очекува во автомобилската индустрија – сектор што вработува десетици илјади луѓе и доминира во македонскиот извоз.
Аналитичарите предупредуваат – малите економии како македонската се најранливи кога трговските војни стануваат глобални.
Според сценарио на Центарот за истражување и креирање политики, ако трговската неизвесност продолжи, Македонија ќе се соочи со сериозен економски удар. Најголем пад на растот до минус 9% се очекува во периодот од 2027 до 2029 година.
Од Стопанската комора на Македонија, пак, воведувањето на царините го гледаат како обид за редистрибуција на глобалниот профит.
Од Владата ги демантираат ваквите црни сценарија преку соопштение дистрибуирано вчера доцна напладне, некаде по 14 часот, што го довeдува во прашање соопштението дека владините тимови веќе некое време ги анализирале можните последици и имале подготвен план за надминување на ситуацијата. Оваа одлука нема да има голем импакт врз нашата економија, но ние имаме јасен план како понатаму.
Од Илинденска велат дека контактите со американската администрација се веќе воспоставени и ќе продолжат на високо ниво, а Владата ќе работи на изнаоѓање решение и на спроведување на планот. И со ова секако се побиваат претходните тврдења дека контакти на (нај)високо ниво беа воспоставени за време на неколкутe посети на Мицкоски и владината тајфа на Вашингтон, со кои Северна Македонија застанала „во првите редови“ пред новата администрација на Трамп.
Царините на Трамп ги осуди и про-Трамп лидерката на екстремно десничарската Алтернатива за Германија (AфД) нарекувајќи ги „отров за слободната трговија“, неколку часа откако американскиот претседател Доналд Трамп најави огромни царини,
Реакцијата на премиерот Христијан Мицкоски. пристигна доцна синоќа, и во неа тој се обиде да го дезавуира прашањето на царините изјавувајќи дека ниту една земја во Европа не била подготвена за тоа и никој не се подготвувал претходно, што е дијаметрално спротивно на соопштението од Владата, чиј премиер е самиот Мицкоски, дека владините тимови веќе некое време ги анализирале можните последици и имале подготвен план за надминување на ситуацијата.
Дополнително, во обид да го оправда Трамп, изјави дека и во нашиот царински тарифник за некои групи на производи имаме царини повисоки од 60 проценти и притоа изрази надеж дека, според негов предлог, ќе успее да потпише договор за слободна трговија со САД, отвaрајќи си простор за ново, ако судиме според досегашните, непродуктивно патување во Вашингтон.
Во чекување што ќе донесат новите тарифи за земјите кои се на листата на Трамп и воопшто, за глобалната трговија и економија, светските берзи во меѓувреме се во постојан пад, што отвара простор за берзански мешетари, како што се Трамп и олигарсите – милионери во неговото блиско опкружување, да ловат во матно и да го зголемат своето берзанско портфолио, ако тоа не беше и вистинската цел за тие да се воведат.
Текстот е личен став на авторот
