Според податоците што ЕЦБ ги објави во септември 2026 година, повеќе од 90 проценти од банките под нејзин директен надзор веќе користат вештачка интелигенција, а 85 проценти применуваат и генеративна ВИ. Најчеста примена е управувањето со ризици, при што 64 проценти од банките ја користат технологијата за спречување финансиски измами и сајбер криминал.
Оваа трансформација постепено го менува традиционалниот однос меѓу банките и клиентите. Автоматизираните системи овозможуваат побрза обработка на барањата, персонализирани услуги и постојана достапност. Истовремено, алгоритмите можат да анализираат големи количини финансиски податоци и да препознаваат сомнителни трансакции значително побрзо од конвенционалните системи.
Но, поголемата зависност од технологијата создава и нови ризици. ЕЦБ предупредува дека недоволната транспарентност на алгоритмите, грешките при автоматизираното одлучување и концентрацијата на технолошките услуги кај мал број глобални добавувачи можат да ја зголемат ранливоста на финансиските институции. Дополнително, истите технологии што банките ги користат за заштита можат да бидат злоупотребени за пософистицирани сајбер напади.
Европа ја користи технологијата, но заостанува во нејзиниот развој
Европа ја користи технологијата, но заостанува во нејзиниот развојПредизвикот не е ограничен само на банкарството. Европа се соочува со потребата да ја зголеми продуктивноста и конкурентноста во услови на силна технолошка конкуренција од САД и Кина.
Во својата анализа од март 2026 година, членот на Извршниот одбор на ЕЦБ, Филип Лејн, посочува дека вештачката интелигенција има потенцијал суштински да ги промени производствените процеси, деловните модели и економските структури.
Иако приближно 70 проценти од анкетираните компании во еврозоната користат некаков облик на ВИ, само седум проценти ја применуваат интензивно. Тоа покажува дека распространетоста на технологијата сè уште не значи и целосна економска трансформација.
Проблем претставува и финансирањето. Според истражување на ЕЦБ објавено во октомври, 72 проценти од компаниите што планираат инвестиции во вештачка интелигенција очекуваат да ги финансираат претежно од сопствени средства. Ова ја нагласува потребата од подобар пристап до капитал, особено за помалите претпријатија.
ПОДДРШКА ЗА ЦИВИЛ. ДОНИРАЈТЕ ДЕНЕСКА.
Што ќе се случува со работните места?
Влијанието врз вработувањето останува едно од најчувствителните прашања. Истражувањата на ЕЦБ покажуваат дека употребата на ВИ на работното место се удвоила во последните две години, а вработените пријавуваат значителни заштеди на време. Сепак, придобивките за продуктивноста не се еднакви во сите професии и компании.
Во банкарството автоматизацијата може да ја намали потребата од одредени административни и рутински задачи, но истовремено ја зголемува побарувачката за специјалисти за податоци, сајбер безбедност и управување со дигитални ризици.
Клучниот предизвик за Европа ќе биде да ја искористи вештачката интелигенција за економски раст, без да ја загрози финансиската стабилност, заштитата на податоците и довербата на граѓаните. Успехот ќе зависи не само од брзината на усвојување на технологијата, туку и од инвестициите, регулаторниот надзор и способноста на европската економија да развива сопствени иновации.
Редакција ЦИВИЛ МЕДИА
ЦИВИЛ МЕДИА
ПОДДРШКА ЗА ЦИВИЛ. ДОНИРАЈТЕ ДЕНЕСКА.
Ако го цените тоа што го прави ЦИВИЛ, поддржете ја нашата работа.
Вашата поддршка ни овозможува да известуваме, да ја одржуваме платформата за демократски дијалог, да објавуваме едукативни содржини, да се бориме против лагите и да ги браниме човековите права и слободата.
Поддржете го ЦИВИЛ. Донирајте ДЕНЕСКА.
