Украинскиот претседател Володимир Зеленски и американскиот претседател Доналд Трамп порачаа дека се направени значителни чекори кон можно завршување на војната во Украина, но истовремено нагласија дека остануваат сериозни отворени прашања, особено околу територијата, безбедносните гаранции и улогата на Русија, пренесува Би-Би-Си.
На заедничката прес-конференција по средбата, .Зеленски изјави дека мировниот план од 20 точки е „90 проценти договорен“, додека безбедносните гаранции меѓу Украина и САД се, според него, целосно усогласени.
„Безбедносните гаранции се клучен чекор кон постигнување траен мир“, рече Зеленски, додавајќи дека украинските и европските тимови ќе продолжат да работат на финализирање на деталите во наредните недели. Тој најави дека САД ќе бидат домаќин на следните разговори во Вашингтон во јануари.
„Во неколку недели ќе знаеме, на еден или на друг начин“, изјави Трамп.
Едно од најчувствителните прашања, според американскиот претседател, останува територијата, особено регионот Донбас. Трамп посочи дека дел од територијата веќе е заземена, а дел би можел да биде предмет на понатамошни преговори, порачувајќи дека за Украина е „подобро договор да се постигне сега“.
Зеленски јасно истакна дека Украина има „поинаков став од Русија“ кога станува збор за Донбас и дека Кијив ги признава и почитува само териториите што се под украинска контрола.
Во однос на идејата за слободна трговска зона во Донбас, Трамп изјави дека прашањето сè уште не е решено, но дека разговорите напредуваат.
Американскиот претседател отвори и чувствителна тема за улогата на Русија по завршувањето на војната, тврдејќи дека Москва ќе има обврска да помогне во обновата на Украина.
„Русија ќе помогне. Русија сака да ја види Украина успешна“, рече Трамп, додавајќи дека Путин изразил подготвеност да помогне со енергенси и електрична енергија по ниски цени. Истовремено, Трамп призна дека Путин сè уште не прифатил прекин на огнот, бидејќи, како што рече, „не сака да запре па повторно да почне“.
Трамп изјави и дека Путин работи на повторно отворање на нуклеарната централа Запорижја, која е под руска контрола од почетокот на војната.
Дополнително, американскиот претседател оцени дека во иднина е можна и трилатерална средба меѓу Украина, Русија и САД, „во вистинско време“, наведувајќи дека за тоа разговарал со Путин во телефонски разговор што траел околу два и пол часа.
Зеленски, од своја страна, истакна дека и Украинците кои живеат надвор од земјата ќе имаат право да учествуваат во одлучувањето за евентуален мировен договор, вклучително и преку референдум, доколку се обезбеди соодветна инфраструктура.
„Тие имаат право на тоа“, рече Зеленски.
На крајот, Трамп потврди дека заедно со Зеленски разговарале и со европските лидери, оценувајќи го разговорот како „одличен“ и насочен кон постигнување напредок за завршување на војната.
Трамп и Зеленски не понудија никакви временски рокови, туку ветија дека нивните тимови ќе се состанат повторно во наредните недели.
Зеленски, исто така, ја истакна можноста за последователен состанок во Вашингтон заедно со европските лидери.
Според Трамп, украинската територија и кој ја контролира останува најтрнливата точка на сопнување – и ниту еден лидер не понуди пат кон решавање на тоа, освен повторна средба.
И секое последователно примирје и мировен договор, секако, би барало од Русија да се согласи за истите точки.
Во своите забелешки, Трамп призна дека Владимир Путин не се согласил на прекин на огнот за да се овозможи одржување на какви било референдуми во Украина.
Ј. Ѓ.
