Задолжително изучување на ромскиот јазик во сите основни и средни училишта, каде има мнозинство ученици од ромската заедница. Формирање на катедра на Универзитетот св. „Кирил и Методиј“ на кој ќе се предава ромскиот јазик и формирање на Институт во Скопје кој ќе го следи развивањето на истиот. Министерот за ресор, Шабан Салиу, по повод Меѓународниот ден на Ромскиот јазик, рече дека новата влада ќе се фокусира на зачувување на ромскиот јазик и идентитет.
Ќе се заложи и дел од од средствата од новиот буџет за Министерството за образование, се наменат за печатење на 30.000 граматики, буквари и речници и да има повеќе емисии на Македонската телевизија и радио по ромски јазик.
„Очекуваме институционално вистинско системско решение за Ромите, во поглед на јазикот“, рече Шабан Салиу, министер без ресор задолжен за интеграција и имплементација на стратегхијата за инклузија на Ромите.
Премиерот Христијан Мицкоски истакна дека ромскиот јазик е потсетник дека мораме да го зачуваме и негуваме и да се погрижиме дека ќе продолжи да живее и да се развива. Мицкоски рече дека образованието не треба да биде привилегија и дека тоа треба да биде право достапно за секој млад човек, без разлика на неговото потекло, економска состојба или етничка припадност. Нивна задача како влада е да изградат систем кој ќе овозможи квалитетно и достапно образование за сите.
Мицкоски рече дека во последните неколку децении се прават сериозни напори за заштита и унапредување на ромскиот јазик и кутлура но дека се уште има многу предизвици бидејќи ромскиот јазик е под закана од губење поради асимилиација и недостатокот од системска поддршка.
– Образованието е од клучно значење. Образованието треба да биде достапно и инклузивно за сите, бидејќи само така ќе можеме да изградиме општество кое ги почитува сите култури и различности. Образованието не треба да биде привилегија – тоа треба да биде право достапно за секој млад човек, без разлика на неговото потекло, економската состојба или етничката припадност. Но, за жал, постојат предизвици што спречуваат многу млади да ја добијат оваа шанса. Некои од нив се економските бариери, недостатокот на ресурси, и нееднакви можности. Овие предизвици мора да ги надминеме заедно. Наша задача е да изградиме систем кој ќе овозможи квалитетно и достапно образование за сите. Токму затоа, инвестицијата во образованието е инвестиција во иднината. Со вложување во образованието, ние вложуваме во градење генерации кои ќе бидат подготвени да ги решат проблемите на иднината. Младите кои ќе создаваат иновации, ќе промовираат позитивни промени, практично градат посилно и поодговорно општество, порача Мицкоски.
Според Мицкоски, денешниот ден е потсетник и дека е потребна заедничка работа за поголема инкузија и поддршка на ромската заедница.
– Сите ние, без разлика на етничката, религиозната или културната припадност, сме дел од една голема заедница – заедницата на човештвото. Само заедно, со меѓусебно почитување и разбирање, можеме да создадеме свет каде што секој јазик, култура и секоја приказна ќе имаат еднакво значење и ќе бидат слушнати и почитувани. Нека овој ден биде инспирација за сите нас да ги почитуваме различностите, да го негуваме јазикот и да се стремиме кон поголема солидарност. Нека ромскиот јазик продолжи да живее и да се развива, носејќи го со себе духот и мудроста на неговиот народ, рече премиерот на одбележувањето на Меѓународниот ден на ромскиот јазик.
И лидерот на СДСМ, Венко Филипче го честита Денот на ромскиот јазик, потенцирајќи дека ромскиот јазик е неразделен дел од културата и идентитетот на Ромската заедница, но и на богатството на нашето заедничко мултиетничко општество.
„Упатувам искрена честитка до сите граѓани, особено до припадниците на Ромската заедница, кои со гордост го негуваат и пренесуваат овој јазик низ генерациите.
Преку промоција на ромскиот јазик, не само што ја зачувуваме традицијата и историјата на еден народ, туку испраќаме и силна порака за почитување на различностите и за нашата заложба за инклузивно општество, во кое сите граѓани имаат еднакви можности и права.
Нашата партија, СДСМ, останува посветена на градење на држава во која културните и јазичните богатства на секој народ ќе бидат признаени и вреднувани. Нека овој ден биде потсетник за значењето на ромскиот јазик и за нашата заедничка одговорност да го зачуваме како дел од богатото културно наследство на нашата земја. Честит Ден на ромскиот јазик!“ стои во честитката на Филипче.
Светскиот ден на ромскиот јазик ги промовира јазикот, културата и образованието, а се слави секоја година на 5 ноември, денот кога почнувајќи од 2009 година се направени првите чекори кон негово признавање за малцински јазик според Европската повелба за регионални или малцински јазици. Од 2015 година на барање на Република Хрватска, УНЕСКО го прогласил 5 ноември за Светски ден на ромскиот јазик.
Д. М.
