Во време кога светот се соочува со пораст на десничарскиот екстремизам и авторитаризам, кога на стариот континент води реална борба за опстојување на демократијата, нејзините вредности, борбата за човековите права и слободи е уште поитна и алармантна. Граѓанското општество, но уште побитно политичарите и институциите треба да застанат на браникот на демократијата и да најдат начин за зајакнување, заштита и поддршка на демократските вредности.
Борбата, но и одбраната на демократијата и човековите права соочени со војни, национализам и авторитаризам, треба да биде заеднички двигател на пошироката јавност. Искуствата, ресурсите и добрите практики повикуваат на здружување и иницијативи кои би допреле не само до граѓаните туку и до носителите на одлуки.
Авторитарните режими и крајно десничарските движења користејќи ги алатките што им ги пружаат комуникациските и медиумските платформи, социјалните мрежи, па и вештачката интелигенција, се организираат меѓусебно во ширење на пропаганда, дезинформации и лажни вести, а преку нив и говор на омраза и повици на насилство, како крајно решение во случаи каде на стравот и недовербата им треба поттик за нивно ширење.
Загрижувачката политичко-општествената состојба во која се наоѓа Европа и светот беше појдовна точка за организаторите на меѓународната конференција „Одбрана на демократијата и човековите права во услови на војна, национализам и авторитаризам“ што се одржа на 11 и 12 декември во Скопје, Северна Македонија. ЦИВИЛ – Центар за слобода, Media Dialogue, Youth for Media (Германија) и New European People’s Forum (со седиште во Брисел) поврзаа над 80 учесници вклучувајќи 30 главни говорници и панелисти, лидери за човекови права, меѓународни експерти и претставници на медиуми и граѓанското општество кои дискутираа, но и понудија решенија и сет на препораки токму во насока не само на заштита на демократските вредности туку процеси кои се клучни за демократијата да надвладее.
Програмата на конференцијата вклучуваше затворени работилници во четири работни групи, состаноци за вмрежување и прес-конференција на 11 декември, по што следеше осумчасовна конференција со четири панели на 12 декември, која се пренесуваше во живо на англиски, македонски и албански јазик.
Проценките со партнерите и експертите на 13 декември, како и последователните состаноци и кореспонденција во месеците што следуваа, дополнително ги прецизираа препораките. Истовремено се обврзаа во рамки на Иницијативата за одбрана на демократијата редовно да ги ажурираат постоечките препораки и да воведуваат нови, во согласност со регионалните и глобалните случувања.
Како резултат на заедничките заложби на партнерите и на учесниците на конференцијата произлезе публикација Одбрана на демократијата и човековите права – Извештај и препораки за политики достапна онлајн, но и во печатено издание. Публикацијата ги содржи препораките за е стуктурирана во три дела: Препораки, Глобални гласови (главните говори на истакнати учесници од цела Европа и САД) и Извештај за активности.
Публикацијата е достапна во формат едноставен за читање и преземање, објавена на повеќе платформи, меѓу кои Media Dialogue (Германија), Defending Democracy, CIVIL MEDIA, Civil.Today и други. Сета содржина е достапна според лиценцата Creative Commons 4.0 International, што овозможува слободен пристап и споделување. Освен дигиталната верзија, достапен е и ограничен број печатени примероци.
Публикацијата не само четиво кое ќе остане на хартија. Напротив, таа е платформа за развој и простор за глобална, заемна, комуникација, поддршка и делување на сите чинители чии заложби се заштита и одбрана на демократијата и човековите права. Таа е појдовна точка за стратешки пристап кон имплементирање на препораките, преземање акции за справување со десничарските и авторитарни режими надвор од академската, дипломатската и институционална удобност.
„Одбраната на демократијата во ера на растечки авторитаризам, хибридни закани и агресивни војни не е само одговорност на владите, туку на сите демократски сили – граѓанското општество, медиумите, академската заедница и активните граѓани. Предизвиците со кои се соочуваме бараат координиран напор за зачувување на демократските вредности, спротивставување на дезинформациите, зајакнување на институциите и одбрана на човековите права. Демократијата не смета како нешто подарено, таа е тешко извојувана; таа мора активно да се штити и зајакнува преку инклузивно учество, граѓанска ангажираност и меѓународна соработка“, велат иницијаторите во публикацијата (стр. 68, Заклучок, Препораки за политики).
Препораки за политики
Опфаќајќи десет тематски делови, ова поглавје обезбедува суштински контекст, детални препораки и конкретни чекори, мерки и активности. Насочено е на политички лидери, актери од граѓанското општество, академци и агенти на промени.
ЦИВИЛ ексклузивно го објавува преводот на македонски јазик за клучниот дел од публикацијата – препораките и политиките.
Досега се објавени следните препораки:
Одбрана на демократијата: Обнова на довербата во демократските институции и процеси
Одбрана на демократијата: Отфрлање на лажната рамнотежа и зајакнување на демократската отпорност
Прочитајте ја публикацијата онлајн
Media Dialogue (Germany)
Defending Democracy
CIVIL MEDIA
Civil Today
Drejt
Green CIVIL
За проектот
Публикацијата е дел од проектот поддржан од Владата на Северна Рајна–Вестфалија и спроведен од меѓународниот конзорциум:
- Младите за медиумите и Медиа Дијалог (Германија)
- ЦИВИЛ – Центар за слобода (Северна Македонија)
- Нов европски граѓански форум (Брисел)
Овие организации се ко-основачи на Иницијативата за одбрана на демократијата, посветена на спротивставување на антидемократските сили и градење сојузи за демократска трансформација и човекови права ширум светот.
Основачите на Иницијативата за одбрана на демократијата ги покануваат институциите, медиумите, граѓанското општество и поединците да ја истражат публикацијата, да ја споделат нејзината порака и да станат дел од глобалното движење за спротивставување на војната, национализмот и авторитаризмот – заедно, можеме да ја одбраниме демократијата и човековите права.
