Европската комисија го презентираше својот предлог за здружување на голем број постоечки програми за финансирање во еден единствен „Фонд за конкурентност“ како дел од поширок предлог за повеќегодишен буџет од 1,816 трилиони евра, што ги налути земјите од ЕУ и групите на граѓанското општество.
Според новиот план, целите за биодиверзитет воопшто немаат наменено финансирање – и ќе мора да се натпреваруваат со другите еколошки цели на ЕУ, вклучувајќи ги климатските промени, безбедноста на водата, циркуларната економија и загадувањето, пишува Политико.
Некои предупредуваат дека доколку не се јасно распределени, парите неизбежно ќе се пренасочат кон индустриски проекти што се вклопуваат во агендата за конкурентност на Комисијата, оставајќи ги непрофитабилните, но не помалку итни програми за животна средина нефинансирани.
Според Комисијата, ЕУ веќе се соочува со проценета годишна финансиска празнина во финансирањето на биодиверзитетот од 37 милијарди евра.
Во предложената нова структура на буџетот, постојната програма за финансирање на животната средина во Европа од 5,45 милијарди евра, позната како LIFE, би се споила со други фондови посветени на дигитализација и одбрана во паричен фонд за конкурентност од 409 милијарди евра. Парите претходно наменети специјално за биодиверзитетот сега се споени и со сеопфатна цел „животната средина и климата“.
Вкупниот износ наменет за финансирање на зелените приоритети ќе се зголеми, тврди Комисијата, бидејќи 35 проценти од вкупниот буџет – приближно 700 милијарди евра – ќе бидат наменети за постигнување на целите на Зелениот договор на ЕУ, пишува Политико.
Комисијата соопшти дека околу 43 проценти од Фондот за конкурентност ќе бидат наменети за климатските и еколошките цели, како придонес кон оваа сеопфатна цел.
Со новата структура на буџетот, Комисијата сака заштитата на животната средина да се гледа како хоризонтално прашање, а не како самостоен приоритет за финансирање.
Структурата ќе „обезбеди хоризонталните приоритети да се применуваат на конзистентен начин низ целиот буџет на ЕУ, вклучително и за климата и биодиверзитетот, принципот „не нанесувај значителна штета“, социјалните политики и родовата еднаквост“, пишува во буџетскиот документ.
Принципот „не нанесувај значителна штета“ диктира дека политиките и средствата на ЕУ не смеат да имаат негативно влијание врз шесте еколошки цели на ЕУ, кои вклучуваат заштита и обновување на природата.
Но, некои тврдат дека зачувувањето на дел од финансирањето фокусиран на природата е од суштинско значење.
Во сегашната структура на буџетот – покрај целта од 30 проценти за трошење за климатски промени – 7,5 проценти од годишните трошоци требаше да бидат наменети за цели за биодиверзитет во 2024 година, зголемувајќи се до 10 проценти во 2026 и 2027 година. Според новиот предлог, не е предвидена цел за биодиверзитет.
Исто така, нема ограничени парични средства специјално наменети за отпорност на вода, една од основните грижи на Брисел според неговите приоритети за 2024-2029 година. Некои од земјите-членки во Европа кои се најмногу погодени од воден стрес, како што се Шпанија и Португалија, бараа повеќе пари да се наменат за отпорност на вода и управување со ризици.
извор: Политико
