На 14 јануари 2026 година, премиерот Христијан Мицкоски најави меѓупартиска лидерска средба во Клубот на пратеници во Собранието, со почеток околу 12:00 часот. Според владиниот наратив, целта е создавање консензус за реформски закони и укинување на техничката влада, како дел од евроинтеграциската агенда на земјата. Исто така, се предвидува разговор за изборни реформи – статусот на изборниот законик и препораките за подобрување на изборниот процес; и избор на Народен правобранител — како дел од реформската агенда и обврските од извештаите на Европската комисија.
СДСМ, предводена од Венко Филипче, најави бојкот на средбата и нејзиното одбивање на учество, што Мицкоски го оцени како политички некултурно и против својата заложба за инклузивност.
Други партии, како Демократска обнова на Македонија (ДОМ), иако не се дел од најголемите парламентарни групи, ја поздравија иницијативата и повикуваа на конкретни решенија, како воведување една изборна единица за пофер изборни резултати. Демократската унија за интеграција (ДУИ) сè уште не го соопштила својот конечен став. Левица, најавија дека ќе учествуваат особено поради изборните реформи и барањето за воведување една изборна единица.
Пред лидерската средба јавноста добива две дијаметрално спротивни интерпретации за иницијативата, едната е онаа на Владата и Мицкоски – конструтивизам, консензус, дијалог, стабилизација; втората е критички настроена оценувајќи дека се работи за манипулација, политичка тактика на власта, насочена кон прикривање на реални проблеми, избегнување на одговорност и потенцијално влијание врз идни избори.
Можни исходи од лидерската средба: консензус на хартија, криза во реалноста
Првиот можен исход е најбезболниот за власта, но и најштетниот за демократијата: симулиран консензус. Неколку помали партии, со ограничена политичка тежина, би можеле да потпишат „заеднички заклучоци“ кои ќе послужат како доказ дека дијалог постоел. Но консензус без главната опозиција не е консензус туку политичко алиби облечено во зборот „реформи“.
Вториот исход е уште поопасен: продлабочување на веќе токсичната политичка поларизација. Одбивањето на СДСМ и неодлучноста на ДУИ не се случајни, туку симптом на подлабока недоверба. Средбата ризикува да биде доживеана не како покана за разговор, туку како обид власта да ги прогласи отсутните за деструктивни, додека самата си доделува ореол на „конструктивност“.
Третиот, и веројатно најреален исход, се празни декларации без никаква практична последица. Ќе се усвојат општи формулации, ќе се зборува за „европски вредности“ и „реформска определба“, без вистински мултипартиски договор, без рокови и одговорност.
На крајот, лидерската средба ќе излезе политички перформанс отколку обид за решавање на реалните проблеми. Наместо отворен дијалог – сценографија. Наместо политичка храброст – калкулација, а граѓаните – заложници на истите нефункционални институции и истите нерешени кризи.
Б. Јордановска
