Пишува: Петар Колев
Победата на Румен Радев на изборите во Бугарија помина како „рутинска вест“ во Северна Македонија – барем во првите часови. Потоа дојде вообичаеното: анализи, нервози и добро познатото преуредување на реалноста според внатрешнополитичките потреби во Скопје.
Затоа што таму изборите во Софија никогаш не се само избори. Тие се дијагноза. А овој пат дијагнозата не е удобна.
Уште првите наслови го навестуваа тоа: „Радев со нов мандат – што значи тоа за Македонија?“, „Софија избра континуитет“, „Бугарија нема да отстапи за ЕУ“. Помеѓу редовите – загриженост. Не од човекот, туку од линијата. Затоа што линијата останува иста.
Континуитетот што не е допадлив
Во Скопје упорно се одржува митот дека сè зависи од личностите. Дека со „вистинскиот човек“ во Бугарија ќе дојде и „помека“ политика. Дека ќе има компромис. Дека патот кон Европската Унија ќе се отвори со малку повеќе добра волја.
Победата на Радев вели нешто друго.
Вели дека бугарската позиција не е привремена, не е емотивна и пред сè – не е индивидуална. Таа е институционална. Поддржана. Последователна. И токму тоа ја прави незгодна за македонскиот политички наратив.
250 луѓе против 200.000
И кога фактите не се погодни, доаѓа ред на бројките. Или поточно – на нивната интерпретација.
Премиерот Христијан Мицкоски ја формулираше тезата така што да звучи конечно: „Само 250 македонски Бугари се заинтересирани да учествуваат.“ И уште: „Според Радев тие се 200.000, а ќе гласаат 250.“
Звучи како аргумент. Всушност, тоа е само згодна рамка. Затоа што прашањето не е дали се 250, 2.500 или 200.000. Прашањето е зошто темата за Бугарите во Македонија продолжува да биде политички проблем – и за Софија, и за Скопје, и за Брисел.
Мали секции, голем сигнал
Еден детаљ кој не вика, но кажува многу: Румен Радев победува убедливо во изборните единици во Северна Македонија. Неколку градови. Ограничен број гласови. Но, јасен резултат.
Македонските медиуми го забележуваат тоа претпазливо, речиси патем. Затоа што тоа е непријатниот факт – дека постојат луѓе кои гласаат, се идентификуваат и ја поддржуваат токму таа политика.
Тоа не влегува лесно во официјалниот наратив.
ЕУ не е лозунг
Во исто време, политичката елита во Скопје продолжува да зборува за Европската Унија како за неизбежна дестинација. Речиси автоматска. Самиот Христијан Мицкоски изјави дека очекува „проевропски пристап“ од Софија и фокус врз европските вредности, а не врз билатералните прашања.
Тука доаѓа до судир.
Затоа што за Бугарија токму тие билатерални прашања се дел од европскиот процес. Не отстапување од него. И додека Скопје ги разгледува како пречка, Софија ги поставува како услов.
Помеѓу насловите и реалноста
Денес македонските медиуми пишуваат за победата на Радев. Утре ќе пишуваат за „новата блокада“. Потоа – за „неразбирањето на Европа“. Циклусот е познат. Помалку позната е желбата да се излезе од него.
Бидејќи вистината е едноставна: изборите во Бугарија не променија ништо суштинско. Тие само ја потврдија веќе постојната политика. И ако во Скопје сè уште се надеваат дека проблемот ќе се реши со ново лице во Софија – победата на Радев е ладен туш.
Не затоа што е изненадување.
Туку затоа што веќе нема изговори.
Текстот е личен став на авторот | Извор: Таралеж
Петар Колев дипломирал на Софискиот универзитет „Св. Климент Охридски“, на правен факултет. Поранешен претседател на Граѓанско демокраатската уния (ГДУ) и на Здружението за македонско-бугарско пријателство – Скопје, како и поранешен извршен директор на Информативната агенција БГНЕС. Сопственик на Таралеж (taralej.bg).
