Четири референдуми, два различни вида одлуки и поделено општество: Словенечките гласачи ѝ зададоа удар на владата во единственото правно обврзувачко изјаснување, но поддржаа дел од нејзините политички предлози.
Словенија излезе од референдумското гласање на 11 октомври со сложена политичка порака за десничарската влада на премиерот Јанез Јанша. Според прелиминарните резултати на словенечката Државна изборна комисија, објавени преку новинската агенција СТА и словенечките медиуми, граѓаните ги отфрлија измените на Законот за парламентарна истрага, но поддржаа построги правила за социјалната помош и ограничување на локалното избирачко право за државјаните од трети земји.
Клучната разлика е во правната сила на гласањето. Само референдумот за парламентарните истраги беше законодавен и обврзувачки. Останатите три беа советодавни, што значи дека нивните резултати не создаваат автоматски нови закони.
Пораз за владата во најважното гласање
Со 51,26 проценти гласови против, граѓаните ги отфрлија предложените измени на Законот за парламентарна истрага, наспроти 48,74 проценти што ги поддржаа. Надминат е и законскиот праг според кој против законот мора да гласаат најмалку една петтина од сите избирачи.
Власта ги претставуваше измените како средство за поефикасна парламентарна контрола и борба против злоупотребите. Противниците предупредуваа на можноста истражните механизми да се претворат во инструмент за политички притисок. Отфрлањето на законот претставува конкретен институционален пораз за владата на Јанша.
ПОДДРШКА ЗА ЦИВИЛ. ДОНИРАЈТЕ ДЕНЕСКА.
Поддршка за построги правила
На советодавниот референдум за социјалната помош, 60,54 проценти поддржаа работоспособните корисници, кои немаат објективни пречки за работа, да бидат обврзани да извршуваат општествено корисна работа.
На второто прашање, 55,29 проценти поддржаа ограничување на правото на глас на локалните избори на словенечките и другите граѓани на Европската Унија, со исклучување на државјаните од трети земји.
Овие резултати ја зајакнуваат политичката позиција на владата, но не значат дека ограничувањата веќе стапиле во сила. За нивното спроведување ќе бидат потребни законодавни постапки.
Неизвесна иднина за јавниот сервис
Најдраматичното пребројување се однесува на задолжителниот придонес за Радио-телевизија Словенија. Последните утрински резултати покажуваат минимално мнозинство против неговото укинување, од само 692 гласа.
Конечниот исход ќе зависи и од преостанатите гласачки ливчиња, вклучително и гласовите по пошта. Пребројувањето на гласовите од странство е предвидено за 19 октомври.
Политичката слика затоа не може да се сведе на победа или пораз на Јанша. Владата загуби во правно најзначајното гласање, но доби поддршка за две важни политички насоки. Со излезност од околу 54 проценти, референдумите покажаа висока мобилизација и сериозни поделби околу институционалната контрола, социјалните права, политичкото учество и иднината на јавните медиуми.
ПОДДРШКА ЗА ЦИВИЛ. ДОНИРАЈТЕ ДЕНЕСКА.
Ако го цените тоа што го прави ЦИВИЛ, поддржете ја нашата работа.
Вашата поддршка ни овозможува да известуваме, да ја одржуваме платформата за демократски дијалог, да објавуваме едукативни содржини, да се бориме против лагите и да ги браниме човековите права и слободата.
Поддржете го ЦИВИЛ. Донирајте ДЕНЕСКА.
