Студенти, средношколци и младински организации од различни делови на Европа денес, 20 ноември, учествуваат во меѓународен младински и студентски штрајк под слоганот „За нашата иднина, не за нивните војни“. Акцијата е насочена против милитаризацијата, зголемувањето на воените буџети и политиките за повторно вооружување, за кои младите сметаат дека ги ставаат образованието, социјалната заштита и климатските политики во втор план.
Според соопштението на коалицијата Youth Strike, повикот го поддржуваат повеќе од 50 младински и студентски организации, со најавени активности во повеќе од 25 земји и стотици градови. Меѓу главните барања се запирање на политиките на милитаризација и повторно вооружување, укинување на сите форми на задолжителна воена служба, поголеми инвестиции во образованието и социјалната заштита, климатска и социјална правда, како и почитување на демократските права.
Во Виена се најавени две главни активности. Штрајкот започна во 10 часот пред Универзитетот во Виена, додека протестниот марш е закажан за 15 часот, со почеток од плоштадот Кристијан Брода и завршен собир на Хелденплац.
Меѓу организациите што го поддржуваат повикот во Австрија се Attac Austria, Fridays for Future Austria, Австрискиот студентски сојуз, Stop ReArm Europe Austria и младински организации. Според австриските организатори, протестните активности се дел од пошироко европско движење кое бара јавните средства да се насочат кон образование, климатска заштита, работни места и достапно домување, наместо кон воени инвестиции.
Меѓународната коалиција на младинскиот штрајк на својата официјална страница објавува контакти на локални организации и движења во следните земји:
Јужна Европа: Италија, Шпанија, Португалија, Грција, Словенија, Хрватска и Малта.
Западна Европа: Франција, Германија, Белгија, Холандија, Ирска и Обединетото Кралство.
Северна Европа: Данска, Шведска, Норвешка и Финска.
Централна и Источна Европа: Австрија, Полска, Чешка, Словачка, Романија, Унгарија и Швајцарија.
Други учесници: Турција.
Ова е списокот на земји со наведени локални организации на официјалната платформа на иницијативата. Тој не значи дека во секоја од нив е потврден ист формат на протест или масовен штрајк.
Меѓу позначајните примери се:
- Италија: студентски организации и движења за климатска правда се вклучуваат во повикот. На 20 ноември е најавен и 24-часовен генерален штрајк на синдикалната конфедерација CGIL, со пошироки работнички барања.
- Франција: Union Étudiante и други студентски организации се дел од меѓународната коалиција.
- Германија: младински организации повикуваат на напуштање на наставата и протестни активности, вклучително и против задолжителната воена служба.
- Обединетото Кралство: Socialist Students објавија дека се подготвуваат штрајкови во повеќе од 200 училишта, колеџи и универзитети.
Белгија, Шпанија, Португалија, Холандија и скандинавските земји: локални студентски и младински организации се наведени како учесници во иницијативата.
Една од главните цели на протестите е планот на Европската Унија за мобилизирање до 800 милијарди евра за одбранбени инвестиции, првично претставен како ReArm Europe, а подоцна преименуван во Readiness 2030.
Оваа сума не претставува единствен фонд од 800 милијарди евра, туку проценет потенцијал за мобилизирање дополнителни средства преку различни механизми, меѓу кои национални буџети и фискална флексибилност, како и европски финансиски инструменти.
Младинската коалиција ја оспорува ваквата распределба на приоритетите и бара средствата да се насочат кон јавните услуги, образованието, здравството, домувањето и климатската транзиција.
Младинскиот штрајк се одржува во период на засилени студентски протести во Австрија, особено поради планираното финансирање на јавните универзитети за периодот 2028–2030 година.
На 22 октомври во Виена се одржа голем протест под слоганот „Red Alert – Save the Universities“, организиран од Австрискиот студентски сојуз и поддржан од универзитетската заедница. Учесниците бараа зголемување на средствата за високото образование. Според различни извори, бројот на демонстранти се проценува на околу 30.000 до 50.000, при што Австрискиот студентски сојуз ја објави повисоката процена.
Причината за незадоволството е планираниот буџет од околу 16 милијарди евра за 2028–2030 година. Универзитетските власти проценуваат дека, со оглед на инфлацијата и зголемените трошоци, би биле потребни околу 18 милијарди евра за одржување на постојното ниво на работа. Разликата, според нивните пресметки, би можела да доведе до намалување на наставниот и истражувачкиот капацитет.
Б. Ј.












