Во Собранието денеска седница ќе одржи Постојаната анкетна комисија за заштита на слободите и правата на граѓанинот, на чиј дневен ред е Годишниот извештај на Комисијата за спречување и заштита од дискриминација за 2024 година.
Во Извештајот на КСЗД се посочува дека во текот на 2024 година, Комисијата работела на вкупно 485 предмети за заштита од дискриминација, од кои 407 нови отворени од ланската година и 78 предмети пренесени од претходната година. Од новите 407 предмети, 405 се претставки поднесени од граѓани и организации, а останатите два се постапки кои КСЗД ги поведе по службена должност.
Најголем број претставки, како што се наведува во Извештајот, биле поднесени за заштита од дискриминација врз основа на национална или етничка припадност – 27 проценти, а потоа следат друга основа, друго уверување, лично својство и општествен статус, политичко уверување, образование и пол, а во помал број и врз останатите основи на дискриминација. Жените почесто од мажите пријавиле дискриминација врз основите пол, род, образование, возраст и семејна или брачна состојба, додека мажите почесто од жените поднеле претставки за заштита од дискриминација врз основите боја на кожа, потекло, сексуална ориентација, припадност на маргинализирана група, државјанство и попреченост. Во поглед на областите, најмногу претставки биле поднесени за заштита од дискриминација во областа на работата и работните односи (39%), а добивме пријави и во областите членување и дејствување во синдикални и други организации, потоа јавно информирање и медиуми, образование, наука и спорт и други, пристап до добра и услуги, правосудство и управа и во други области.
Комисијата во 2024 година одржала 24 седници на кои биле донесоа 316 одлуки по предмети за заштита од дискриминација, од кои, 48 проценто биле мислења по спроведена постапка за утврдување на дискриминација, а 52 проценти заклучоци за отфрлање на претставка, односно за непостапување или запирање на постапката. Најмногу од претставките за кои не можело да се спроведе постапка, биле отфрлени заради неуредност на поднесокот или затоа што КСЗД немаше законска надлежност да постапува. Независно што не се поведе постапка за утврдување на дискриминација, Комисијата во сите овие случаи, на подносителите им даваше информации и насоки за начинот и јавниот орган до кој треба да се обратат заради остварување на нивните права. Од предметите за кои КСЗД донесе мислење по спроведена постапка за утврдување на дискриминација, во 56 случаи или 37 проценти се утврди дискриминација, а во 96 случаи или 63 проценти не се утврди дискриминација.
Најчеста утврдена основа за дискриминација во мислењата на Комисијата во 2024 година, е националната или етничката припадност, а потоа следат основите лично својство и општествен статус, членување и дејствување во синдикална организација, род, родов идентитет, сексуална ориентација, политичко уверување, попреченост и други основи. Исто како и во претходната година, најчесто место на сторена дискриминација е во институциите на јавниот сектор (37 случаи или 66 проценти), а утврдени се и случаи во приватниот сектор (9 случаи или 16 проценти), како и на социјалните мрежи и медиумите (10 случаи или 18 проценти). Во однос на областите, најмногу утврдени случаи биле во работата и работните односи, образованието, науката и спортот и јавното информирање и медиуми, а потоа правосудство и управа, пристап до добра и услуги и во други области.
-Дел од утврдените случаи за кои се цени дека имаат поголем импакт или се однесуваат на системски проблем кој предизвикува дискриминација или може да стави во дискриминирана положба поголема група лица, КСЗД дополнително ги презентира на своите јавни настапи, потоа во посебни тематски извештаи, објавување на соопштенија и изјави. Тие ни даваат увид во состојбите, откривање на негативни јавни практики и трендови, но служат и за едукација на граѓаните, како и препознавање на слични ситуации во кои се нашле, со цел и поттикнување и охрабрување, истите да ги пријават во Комисијата, се посочува во Годишниот извештај на Комисијата за спречување и заштита од дискриминација за 2024 година.
