Во време кога сè повеќе жени се соочуваат со семејни кризи, психолошки притисоци и насилство, граѓанската иницијатива создадена од организацијата „Amaro Drom“ отвора нов простор за поддршка, совет и солидарност меѓу жените. Преку Facebook група „Мрежа за поддршка на жени – Заедно сме посилни“ што функционира како безбеден дигитален простор, жените можат да побараат помош, да споделат искуства и да добијат совет од други жени и од стручни лица.
Иницијативата ја покрена претседателката на „Amaro Drom“, која повеќе од 15 години работи на теми поврзани со правата на жените, семејството и социјалната поддршка. Според неа, групата не е наменета само за жени кои се жртви на насилство, туку и за многу поширок спектар на животни предизвици со кои се соочуваат жените.
„Многу често проблемите почнуваат со кризи во бракот, семејни конфликти или тешкотии во воспитувањето на децата. Голем притисок создаваат и ситуациите кога родителите имаат деца со аутизам или други здравствени состојби. Тие ситуации носат огромен стрес и често предизвикуваат дополнителни тензии во семејството“, објаснува таа.
Во групата, жените можат да добијат поддршка не само меѓусебно, туку и од стручни лица. Во иницијативата се вклучени професионални психолози со искуство во работа со жртви на психичко и физичко насилство, како и со семејни кризи и родителска поддршка. Дел од тимот се и жени кои со години работеле на телефонски линии за помош и во различни кампањи за заштита на жените.
Целта на оваа иницијатива е жените да научат како да се заштитат, како правилно да реагираат во ризични ситуации и како навреме да побараат помош. Како што посочуваат од иницијативата, многу од овие ситуации можат да станат опасни ако се реагира без информации или поддршка.
„Ако успееме да помогнеме барем на една жена во момент кога се наоѓа во тешка ситуација – тогаш оваа иницијатива има смисла“, вели основачката на групата.
Базата на активностите е во Шведска, но преку мрежа на организации и контакти се обезбедува поддршка и за жени во Македонија. Во итни случаи, групата се обидува да помогне со пронаоѓање привремено засолниште, работа или други форми на заштита.
Во повеќе случаи, преку соработка со организации што работат со жени жртви на насилство, како и преку контакт со институции и полиција, жените успеале да бидат извлечени од опасна средина и сместени на побезбедно место.
Но искуството од терен покажува дека условите во засолништата за жени често не се доволно соодветни, особено кога станува збор за жени со деца.
„Многу е важно овие услови да се подобрат. Засолништата треба да бидат места каде жените навистина ќе се почувствуваат безбедно и достоинствено, како што е тоа во земји како Шведска“, посочува таа.
Покрај директната поддршка, иницијативата се обидува да придонесе и за системски промени. Преку контакти во политичката сфера во Македонија се предлагаат законски измени со цел да се зајакне заштитата на жените и да се воведат построги казни за насилство.
Една од клучните пораки на иницијативата е дека државата мора да обезбеди поголем буџет за заштита на жртвите, повеќе засолништа и повеќе програми за психолошка, социјална и економска поддршка.
Многу жени, велат од иницијативата, остануваат во насилен брак токму поради економска несигурност – затоа што немаат каде да одат, немаат финансиска стабилност или можност да најдат работа.
Затоа поддршката мора да биде долгорочна, бидејќи траумата од насилството не исчезнува брзо.
„На овие жени им треба време, трпение и вистинска поддршка за повторно да ја вратат самодовербата и да изградат нов и безбеден живот“, велат од иницијативата.
Во оваа мрежа на поддршка се вклучени жени и организации од Шведска, Македонија и Германија, меѓу кои се организацијата „Amaro Drom“, мрежата „Romni“, Здружението за иницијатива за правата на жените од Шуто Оризари и Женската мрежа за поддршка „Заедно сме посилни“.
Преку оваа соработка се создава поширока мрежа на солидарност и помош, со јасна порака:
Ниту една жена не смее да остане во насилен дом затоа што нема каде да оди – општеството и институциите мора да обезбедат вистинска заштита, достоинство и нова шанса за живот.
Алармантни бројки: насилството врз жените останува сериозен проблем
Податоците од институциите покажуваат дека проблемот со насилството врз жените во Северна Македонија е далеку од решен.
Само во првите три месеци од 2025 година биле евидентирани 391 жртва на семејно насилство, од кои 284 се жени, 53 мажи и 54 деца – секундарни жртви на насилството.
Во истиот период биле регистрирани 221 случаи на физичко насилство, 345 случаи на психолошко насилство, 9 случаи на економско насилство и 2 случаи на сексуално насилство.
Б. Јордановска
