Пишува: Лирим Дулови
Вчера на протест, додека го гледав мојот син со знаме во рака, пред очи ми се вратија слики од пред 30 години. Како времето воопшто да не се помрднало. Како да се менуваат само генерациите, а раните да остануваат исти. Во неговите очи, во неговиот став, во тоа знаме што го држеше со гордост, го видов себе од некогаш — со истата желба, со истиот гнев и со истата болка.
И таму, среде таа толпа, ме погоди една тешка мисла: колку е неподносливо ова повторување. Колку е тешко да сфатиш дека по три децении, твојот син излегува на улица за работи за кои мислеше дека никој повеќе нема да мора да излегува. За јазикот. За знамето. За достоинството. За елементарните права кои во една нормална држава не се бараат, не се преговараат и не се ставаат под прашање секогаш кога некому ќе му се разбуди омразата кон Албанецот.
Тоа е она што најмногу боли. Не само неправдата денес, туку фактот дека таа се пренесува на нашите деца како стар товар. И искрено, ова веќе стана неподносливо. Затоа што целиот живот го поминав гледајќи ги истите напади врз албанскиот јазик, истите омрази кон албанското знаме, истите обиди Албанците да се чувствуваат како гости во сопствената земја. И денес, во 2026 година, сè уште има луѓе кои мислат дека со омраза кон мојот јазик, моето знаме и моите права, бранат нешто свое. Не! Тие само покажуваат колку се мали во мислата и сиромашни во духот.
Ме боли затоа што вчера, гледајќи го мојот син на протест, сфатив дека оваа држава сè уште нема морална сила да се ослободи од старите болести. Истите проблеми се рециклираат, истите неправди се повторуваат, а од нас повторно се бара трпение, молк и „разбирање“. Но постои граница — момент кога човек веќе нема што да трпи. Постои точка кога заморот се претвора во револт.
Не сакам утре и моите внуци да излегуваат на улица за истите маки. Не сакам и тие да растат со чувството дека нивниот јазик мора постојано да се брани, дека нивното знаме мора да се оправдува, дека нивниот идентитет мора да се докажува пред оние што сè уште се хранат со примитивна омраза. Не сакам уште една генерација да го наследи истиот страв, истата несигурност и истата борба за работи што одамна требаше да бидат затворени.
Затоа, јасно и гласно: со оние што го мразат албанскиот јазик, што го мразат албанското знаме и што ги напаѓаат нашите права — не сакам ниту блискост, ниту разбирање, ниту комуникација. Не можам да имам почит кон некој што мојот идентитет го гледа како проблем, додека јас немам проблем со неговиот. Не можам да градам мостови со оние што живеат во менталитет на негирање и презир кон другиот.
Овој пат нема да донесе ништо добро — ниту за нас, ниту за тие што мислат дека имаат некаква сила на своја страна. Историјата на поранешна Југославија јасно покажа каде водат шовинизмот, омразата и негирањето на другиот: кон поделби, трагедии, срам и тежок крај.
Мудрите учат од туѓите грешки. Глупавите — ни од сопствените.
П.С. А за „албанските предавници“ што отворено се појавуваат во оваа држава — можеби некому му се чини дека е потребна реприза на Албанија од ’97-та.
Лирим Дулови е новинар и уредник, долгогодишен медиумски професионалец и ко-сопственик и директор на дневниот весник „Коха“.
