Одговорот на Владата на Северна Македонија на величењето на правосилно осудениот воен злосторник Ратко Младиќ е задоцнет, селективен и недоволен, оцени ЦИВИЛ во опширно соопштение објавено на 30 август, во кое, меѓу другото, бара конкретна политичка, институционална и правна одговорност.
Владата, во став пренесен во дел од медиумите, соопшти дека објавата на директорот на Агенцијата за остварување на правата на заедниците, Далибор Китановиќ, е негов личен став и дека е неприфатлива. Од него беше побарано да ја повлече објавата, а доколку не се согласува со владините политики – да се повлече од функцијата. Владата притоа потврди дека нејзината позиција се темели на меѓународно утврдените правни факти, според кои Младиќ е правосилно осуден за геноцид, злосторства против човештвото и воени злосторства.
Според ЦИВИЛ, тоа претставува само делумно оградување, а не формален и целосен институционален одговор. Особено е неприфатливо што на Китановиќ му се остава можност да ја задржи функцијата доколку едноставно ја избрише или повлече објавата.
„Повлекувањето или бришењето на објавите не ја поништува одговорноста. Глорификацијата не престанува да биде глорификација откако ќе биде избришана од социјалните мрежи“, се наведува во соопштението на ЦИВИЛ.
Одговорот на Владата, исто така, не ја опфаќа објавата на Демократската партија на Србите во Македонија – ДПСМ, со која Младиќ беше претставен во позитивен и херојски контекст. Не е отворено ниту прашањето за политичката и институционалната одговорност на министерот Иван Стоиљковиќ, кој истовремено е претседател на ДПСМ.
За ЦИВИЛ, не станува збор за приватни мислења на маргинални поединци. Китановиќ раководи со државна институција задолжена за остварување и заштита на правата на заедниците, додека Стоиљковиќ е министер во Владата и лидер на партија што е дел од владејачката коалиција.
ЦИВИЛ бара Владата, на формална седница, јавно и недвосмислено да го осуди величењето на Ратко Младиќ, како и негирањето, минимизирањето и оправдувањето на злосторствата за кои тој е осуден.
Од премиерот Христијан Мицкоски се бара да покрене постапка за разрешување на Китановиќ, а од надлежните институции и обвинителството – да ја испитаат неговата законска одговорност. Организацијата бара да се утврди и политичката и институционалната одговорност на Стоиљковиќ и да се покренат соодветни постапки за негово разрешување и евентуална законска одговорност.
ДПСМ, според барањата, треба да ја повлече спорната објава, јавно да им се извини на жртвите и недвосмислено да ги признае правосилните меѓународни пресуди.
ЦИВИЛ ги повикува ВМРО-ДПМНЕ, ВЛЕН и ЗНАМ, како и другите партнери во владејачката коалиција, своите јавни осуди да ги претворат во конкретни политички одлуки и да покажат дека за глорификација на воени злосторници нема место во Владата.
Од Јавното обвинителство се бара да отвори предмет и да утврди дали објавите ги исполнуваат законските обележја за кривична одговорност според член 407-а од Кривичниот законик и другите релевантни прописи. Тоа подразбира институционална проверка и постапка, а не политичко утврдување вина однапред.
ЦИВИЛ ги поздрави јавните осуди од СДА Македонија, СДСМ, ВЛЕН, ДУИ и ЛДП, но нагласи дека партиските соопштенија не можат да ја заменат формалната одговорност на Владата и надлежните институции.
Во целосното соопштение, ЦИВИЛ ја разгледува и пошироката регионална и меѓународна димензија на глорификацијата на Младиќ, улогата на политичката пропаганда и историскиот ревизионизам, како и потребата од заштита на независните медиуми, граѓанското општество и бранителите на човековите права.
ЦМ Деск
