Граѓанскиот активист, Фари Хисени од МОФ, на панел дискусијата од Граѓанскиот форум на ЦИВИЛ на тема – национализам, смета дека национализмот како поим е дури и корисен за општеството, за разлика од екстремниот национализам кој е штетен и закана за општеството.
– Би сакал да направам една дистинкција помеѓу национализмот и патриотизмот. Не се штетни по општеството, бидејќи би требало да служат за подобрување на општеството. Но, бидејќи кај нас во моментот се преминува во екстремен национализам, ултранационализам, тогаш се прави штета. Тоа е бидејќи тие групи имаат потреба да докажат дека се над другите етнички групи, едноставно да покажат дека се најдобрите и најсупериорните над другите етнички групи. Кога има еден извор е полесно да се справи со тој проблем, но има повеќе чинители на овој ризичен национализам. Треба во образованието да се прави дистинкција и на учениците да им се објаснува кои се придобивките од национализмот, и кои се штетите од ултранационализмот.
Хисени вели дека во 2008/09 година од Министерството за образование е донесена стратегија за меѓуетничка интеграција во образованието, но веднаш по денесување на оваа стратегија се отворија нови училишта во етнички средини каде што учат само ученици од една етничка заедница.
– Ние во докумет имаме стратегија за меѓуетничка интерграција, но во практика имаме сегрегација“, додава тој.
Хисени вели дека во училиште покрај македонскиот и англискиот јазик, друг изборен јазик наместо да е германскиот или францускиот, би било добро да се учи албански, ромски, турски, српски… бидејќи децата имаат јазична бариера, не се разбираат меѓу себе. Тие меѓусебно комуницираат на англиски, иако се комшии.
Тој вели дека за жал првите етнички бариери кај младите се прекршуваат со учество на семинари организирани од невладиниот сектор, наместо државата да ги собира младите на едно место и да соработуваат меѓу себе, додавајќи дека институциите очигледно немаат интерес да го решат овој проблем.
Хисени додава дека и надвор од училиштето, дури и во хиерархиската посветеност, ако некој министер е од една етничка заедница, заменикот министер мора да е од друга етничка заедница и двајцата министри треба да работат за „своите“ етнички заедници. „Пример ако министерот е Ром тој работи со ромската етничка заедница, ако заменикот е Турчин тој работи со турската етничка заедница. Тука е проблемот“, истакна Хисени.
Тој додаде дека преку проектот на УСАИД за меѓуетничка интеграција на младите во образованието се направени измени во учебниците за граѓанско образование, што е добар пример.
Дехран Муратов
камера: Атанас Петровски
монтажа: Ариан Мехмети
фотографија: Биљана Јордановска
