Новинарот и активист Петрит Сарачини со видео порака за Иницијативата „Обединети во различноста“.
ЦИВИЛ МЕДИА: Што мислите за национализмот и етничката омраза?
САРАЧИНИ: Национализмот и етничката омраза се можеби најголемото зло со кое се соочува модерното општество секаде во светот денес. Тие се емоции, дејствија, организирани дејствија од центри на моќ, под кои што потпаѓаат луѓе насекаде во светот, и кои што навистина се едно од главните пречки зошто човештвото не напредува онака како што би можело да напредува.
Национализмот и меѓуетничката омраза создаваат поделби меѓу луѓето, ги деконсолидираат и ги поделуваат општествата, и со тоа општествата немаат можност заеднички да одговорат на предизвиците на денешното време.
За жал луѓето наместо тоа, ја трошат енергијата и многу ресурси, не само луѓето, целото општество троши многу ресурси во борба и справување со национализмот, а тие ресурси таа енергија, тие дејствија, тие работни часови на крајот на денот, може многу подобро да се искористат за да се направи нешто што е добро за сите нас заеднички.
ЦИВИЛ МЕДИА: Имате ли личен пример, позитивен или негативен, со кј ќе го илустрирате Вашето мислење, односно искуство?
САРАЧИНИ: Не би сакал многу да зборувам за негативните примери, едноставно може да свртиме да видиме неколку месеци наназад како некои центри на моќ одредени медиумски структури одредени политички структури, ја злоупотребуваа пандемијата со Ковид за да и дадат меѓуетничка или некаква националистичка димензија. Се обвинуваа луѓе од различни етнички групи дека тие се причинители за зголемување на бранот на Ковид-19, а всушност сите луѓе кои што не внимаваат се тие кои што придонесуваат за зголемен број на заболени и на луѓе кои се допрени од оваа болест, а не некој од одредена етничка заедница, едноставно луѓе што не внимаваат имате во сите етнички заедници, како што имате и луѓе што внимаваат на болеста во сите етнички заедници. Многу повеќе би сакал да зборам за позитивните примери.
Во мојата 25 годишна работа во јавноста како медиумски работник, како новинар, уредник, продуцент, итн. Имам многу позитивни искуства со структури, редакции, организации коишто работат во мултиетнички контекст, во интер-културен контекст, почнувајќи од ЦИВИЛ, која е организација којашто повеќе од 20 години работи не поради тоа што така некој рекол, туку самата организација твори во еден интер-културен контекст, таа е мултиетничка организација, работи проекти кои ги инволвираат сите етнички заедници, и тоа не како бројки или како проценти, туку како луѓе коишто суштински придонесуваат во работата на ЦИВИЛ.
Слично искуство имам и со мојата работа во Лајф радио, исто така тоа беше едно радио кое што беше билингвално, македонски, албански јазик се користеше, но контекстот кој што ние го дававме беше, интеркултурен. Зборувавме за работите што заеднички не интересираат, младите луѓе, луѓето кои што учествуваат во културниот живот, во музиката, во сите области во општественото живеење каде што има некаква интеракција помеѓу луѓето.
Има многу такви примери во нашата земја во Северна Македонија, мислам дека треба повеќе да ги истакнуваме, од нив да градиме парадигми или примери кои што ќе бидат употребени од целото општество за тоа како навистина може работите да се прават и подобро и заеднички.
ЦИВИЛ МЕДИА: Колку и на кој начин национализмот етничката омраза се штетни за општеството и за ЕУ аспирации? На кој начин тие појави се спротивни на европските вредности?
САРАЧИНИ: Ако го земете национализмот и што всушност тој предизвикува, тој предизвикува поделба, помеѓу луѓето, тој предизвикува нееднаквост помеѓу луѓето, тој предизвикува доминација на одредена етничка заедница или одредена општествена група врз друга. Од самите овие работи ние гледаме дека тоа е суштински спротивставен на она што го нарекуваме европски вредности.
Правда за сите, слобода за сите, еднаквост за сите, ако тргнеме од тие постулати национализмот не е тој кој што вели дека треба да има правда за сите, туку ја замислува правдата само како правда кон сопствената етничка заедница која што секогаш е во право а тие другите се нели тие кои се грешници, кабаетлии или виновници за нешто што се случува на етничката заедница. Ако ја земеме слободата како парадигма, националистите не ја гледаат слободата како слобода за сите, туку ја гледаат пред се како слобода за сопствената етничка заедница или општествена група, често пати на сметка на слободата на некој друг.
Ако ја гледаме еднаквоста, националистите не ја сакаат еднаквоста, тие мислат дека, како што вели Орвел, дека некои се поеднакви од другите, сметаат дека нивната етничка заедница е привилегирана, тоа го прават од позиција на моќ, не од позиција на одбрана од некој туѓ напад, туку од позиција од која што сака да наметне доминација над некоја друга етничка заедница. И придобивките, повторно ќе се навратам на Орвел, на неговите белешки за национализмот, придобивките честопати не се лични, туку целта сама по себе е моќта и доминацијата на таа општествена група во која од одреден индивидуалец ја потонал својата индивидуалност, или станал дел од некаков колективитет.
ЦИВИЛ МЕДИА: Која е вашата порака до јавноста?
Сарачини: Национализмот не дели и не враќа во минатото. Да се обединиме во различностите и да одиме кон иднината.
ЦИВИЛ ги повикува сите граѓанки и граѓани да ги споделуваат содржините на Иницијативата „Обединети во различноста“ со позитивни пораки, но и самите да креираат текстови, фотографии и видеа со пораки и искуства на оваа тема.
#ОбединетиВоРазличноста
#TëBashkuarNëDallime
#unitedindiversity
Оваа содржина е дел од Иницијативата „Обединети во различноста“ посветена на промовирање на различностите како предност, богатство и квалитет на нашето општество. Иницијативата ја води ЦИВИЛ, со поддршка од Министерството за надворешни и европски прашања на Големото Војводство Луксембург.
Наодите, мислењата и другите онлајн содржини објавени од страна на ЦИВИЛ, односно Редакцијата ЦИВИЛ Медиа, не мора да значи дека ги одразуваат оние на донаторите или спонзорите на ЦИВИЛ и на медиумската платформа на организацијата
