Изданието на Индексот за демократија на EIU за 2021 година, фрла светлина врз континуираните предизвици за демократијата ширум светот, под притисок од пандемијата на коронавирус и зголемената поддршка за авторитарни алтернативи.
Годишниот индекс “Democracy Index 2021”, кој врши мерење на состојбата на глобалната демократија, открива вкупен резултат од 5,28, што е пад од 5,37 во 2020 година. рекордно најлоша глобална оценка откако индексот првпат беше произведен во 2006 година.
Според мерката за демократија на EIU, помалку од половина (45,7%) од светското население сега живее во некаков вид демократија, што е значителен пад од 2020 година (49,4%). Уште помалку (6,4%) живеат во „целосна демократија“; ова ниво е малку намалено од 8,4% во 2020 година, откако две земји (Чиле и Шпанија) беа намалени на „неправилни демократии“. Значително повеќе од една третина од светското население (37,1%) живее под авторитарна власт, од кои голем дел се во Кина.
Имаше 13 промени од типот на режимот во 2021 година – девет негативни и четири позитивни. Чиле и Шпанија беа омаловажени од „целосни демократии“ на „неисправни демократии“. Три источноевропски земји – Молдавија, Црна Гора и Северна Македонија – го подобрија својот статус од „хибридни режими“ во „ демократии со недостатоци“.
Кај Северна Македонија, која исто така премина во категоријата на „демократии со недостатоци“, е забележано скромно подобрување во функционирањето на владата. Во октомври 2021 година, земјата одржа конкурентни општински избори. Како одговор на поразот на неговата партија на изборите, премиерот и лидерот од владејачката партија Зоран Заев порача дека ќе ја преземе одговорноста и ќе се повлече од двете негови позиции. Довербата во политичките партии, која и понатаму е неверојатно ниска, маргинално се подобри во 2021 година споредено со 2020 година, според Балканскиот барометар, се вели во Извештајот.
Еквадор, Мексико, Парагвај и Тунис беа исфрлени од „демократии со недостатоци“ во „хибридни режими“. Мавританија беше промовирана од „авторитарната“ класификација во онаа на „хибриден режим“. Киргистанската Република падна за осум места и беше деградирана од „хибриден режим“ во „авторитарен режим“. Хаити тргна по истиот пат како и Либан.
Поголемиот дел од земјите регистрираа влошување на нивниот просечен резултат или стагнираа во 2021 година, при што само 47 (28,1%) од вкупно 167 забележаа подобрување. Околу 74 (44,3%) забележаа пад на нивниот вкупен резултат во споредба со 2020 година. Останатите 46 (27,5%) стагнираа, при што нивните резултати останаа непроменети од 2020 година. Имаше неколку подобрувања и некои драматични падови, при што Молдавија и Индонезија регистрираа најголемите подобрувања, мерени со промената на нивните вкупни резултати, а Авганистан, Мјанмар и Тунис најголем пад. Голем број земји од Латинска Америка забележаа големи падови во нивните вкупни резултати.
Покрај глобалната табела за рангирање, регионалниот преглед и погледот на клучните двигатели на земјите, ова издание на Индексот за демократија го поставува и прашањето: каков предизвик претставува политичкиот модел на Кина на глобално ниво?
Д.М.
