Една година по трагедијата во Кочани, наместо чувство дека нешто е научено и променето, во јавноста доминира горчливо сознание – сè останало исто.
На ПРАШАЊЕ НА ДЕНОТ: Една година по трагедијата во Кочани. Што научивме и што мора да се промени? што ЦИВИЛ го поставува секој работен ден повеќе од една и пол година, коментираа околу 40 луѓе.
Во реакциите на граѓаните се чувствува гнев, разочарување и длабока недоверба. Пораката што најчесто се повторува е едноставна, но тешка:
Ништо не научивме, ниту нешто се промени, ниту ќе се промени.
Граѓаните потсетуваат дека ветувањата дадени по трагедијата не се реализирале.
„Ветуваа дека ќе го рестартираат Центарот за изгореници – тиква ни со прст не мрднаа“, пишува еден од нив.
Во нивните зборови се огледа перцепцијата за селективна правда и избегната одговорност:
Вината се конструира, а вистинските виновници сè уште седат во фотелји.
Сите невини, а виновникот го нема.
Но, уште поалармантно е чувството дека опасноста не исчезнала – туку продолжува да биде дел од секојдневието. „Живееме на буре барут“, предупредуваат граѓаните, опишувајќи реалност во која „во гаражи се чуваат бензини“, а „објекти работат без услови“. Од зградите во кои живеат, до локалите во кои излегуваат – правилата, велат, постојат само на хартија.
Во ваков контекст, трагедијата не се доживува како изолиран случај, туку како симптом на подлабок проблем.„Системот е трул и треба радикално да се промени“, гласи една од пораките. „Корупцијата владее, безбедноста не е приоритет“, додава друг граѓанин.
Гневот дополнително се засилува од перцепцијата дека трагедијата станала дел од политичките пресметки:
Партиите газат врз трагедијата за да задржат функции.
Се прави политика врз грбот на децата.
Иронијата и сарказмот се исто така дел од јавниот дискурс, па еден граѓанин вели дека видовме невидено – Македонија поефикасна од Швајцарија, алудирајќи на официјалните наративи што не кореспондираат со реалноста.
Сепак, најсилниот тон останува оној на болка и емпатија. Во дел од реакциите се појавуваат и повици за системски пресврт и европеизација но, и овие пораки се изговорени повеќе како надеж отколку како уверување. Според доминантното расположение, заклучокот на граѓаните е веќе донесен:
Изгледа ништо не научивме.
