Средбата во Овалната соба помеѓу украинскиот претседател Володимир Зеленски и американскиот претседател Доналд Трамп на 28 јули, беше во силен контраст со она што го помниме од скандалозниот напад врз Зеленски на 28 февруари 2025 година. Светот го запомни тој настан и по гротескната изјава на американскиот претседател дека Зеленски нема карти во рацете. Зад затворените врати во Белата куќа, паралелно со оддавањето почит на неодамна починатиот сенатор Линдзи Греам, се испиша нова страница во стратешката одбрана на слободата, меѓународното право и суверенитетот на Украина.
Оваа посета јасно покажува дека Кијив веќе не настапува само од позиција на барател на помош, туку како клучен, проактивен играч во глобалната безбедносна архитектура кој фронтално се спротивставува на оската на агресијата. Со многу добри карти во рацете…
Од зависност кон одбранбена автономија
Најзначајниот стратешки исчекор од средбата во Вашингтон е финализирањето на договорот за лиценцирано производство на пресретнувачи за системот за противвоздушна одбрана „Патриот“ во самата Украина. По иницијалното зелено светло од администрацијата на Трамп за време на НАТО самитот во Анкара, Зеленски претходно оствари и директни преговори со Џозеф Деантона, потпретседател на американскиот одбранбен гигант Raytheon.
Ова е тектонско поместување. Локалното производство на најсофистицираните ракети на светот значи дека Кијив гради долгорочна воено-индустриска независност. Тоа е директен одговор на рускиот терор од воздух и јасна порака до Москва: капацитетот на Украина да го штити сопствениот воздушен простор и своите граѓани ќе станува сè поголем, поевтин за одржување и имун на политичките осцилации на Западот. Ова е суштината на одбраната на суверенитетот – не само преку правото, туку и преку реалната моќ на терен.
Наследството на Греам и бескомпромисниот удар врз руската економија
Посетата на Зеленски на Капитол Хил, по погребот на Линдзи Греам, има огромна политичка тежина. Последното политичко дело на Греам, еден од најжестоките бранители на украинската слобода, е нацрт-законот за масивни санкции кој сега ужива двопартиска поддршка.
Законот предвидува царини за стоки од петте најголеми светски купувачи на руска нафта и гас (вклучително и Кина и Индија), како и директни удари врз Владимир Путин, рускиот финансиски сектор и енергетските проекти. Ова е агресивна, фронтална одбрана на меѓународниот поредок. Покажува дека постои цврста меѓупартиска волја во САД да се прекине финансискиот крвоток на руската воена машина и да се казнат оние трети страни кои опортунистички профитираат од крвопролевањето.
Разбивање на хибридните закани и оската Москва-Техеран
Она што ја прави оваа недела исклучително важна е и разоткривањето на руските хибридни операции кои со години се обидуваат да го трујат политичкиот дискурс на Западот. Признанието од кругови блиски до радикалната десница во САД дека биле манипулирани и заведени од руската дезинформациска машинерија е огромна победа за вистината.
Ова недвосмислено ја потврдува и долгогодишната работа на ЦИВИЛ и тимот за мониторинг на хибридните закани (CIVIL Hybrid Threats Monitoring), како и преку медиумската опсерваторија на организацијата (CIVIL Media Observatory). Организацијата уникатно се издвојува од другите регионални тинк-тенкови токму преку својата агресивна јавна застапеност на првата линија за меѓународното право, како и конзистентната, отворена и жестока одбрана на правото на Украина на слобода и суверенитет. Настаните во Вашингтон докажуваат дека дезинформациите можат да се победат. Сега е повеќе од очигледна неопходноста од континуирано, бескомпромисно мониторирање и разоткривање на пропагандата – фронт на кој не смее да има попуштање. Кога фактите од теренот ќе ја пробијат маглата на Кремљ, политичкиот наратив неизбежно се менува во корист на правдата.
Дополнително, Зеленски во Вашингтон отвори уште еден клучен глобален фронт, изнесувајќи разузнавачки податоци кои директно ја поврзуваат Русија со иранските напади на Блискиот Исток, преку споделување на сателитски снимки од американските бази. Со ова, Кијив брилијантно ги спојува безбедносните интереси на слободниот свет: руската агресија во Европа и иранскиот тероризам на Блискиот Исток не се изолирани конфликти, туку координиран напад врз глобалната стабилност.
Нема мир без правда
Додека американските претставници зборуваат за „оживување на дипломатијата“ и додека специјални пратеници се подготвуваат за медијација, потегот на Кијив е јасен: преговорите не смеат да бидат алиби за капитулација или замрзнување на конфликтот кое ќе ѝ одговара на Москва.
Со обезбедувањето на производството на „Патриот“, инсистирањето на радикалните санкции од пакетот на Греам и разоткривањето на руско-иранската оска, Кијив ја поставува сцената за единствениот можен исход што меѓународното право може да го прифати. Мирот ќе дојде само кога агресорот ќе биде економски исцрпен, воено поразен и кога неговата пропаганда ќе биде целосно деконструирана. Оваа средба во Вашингтон е голем чекор токму во таа насока.
ЦМ Деск
