• Latest

Алта банка: Мицкоски слави спас, граѓаните ги чекаат своите пари – кој ќе ја плати цената на аферата?

November 22, 2026

Протести против насилството врз жените во Охрид и Скопје, обвинение за нападот во Битола – граѓаните бараат заштита и одговорност

November 21, 2026

Граѓански форум за викенд: Ние прашуваме, тие (не) одговараат – која е вашата порака до политичарите?

November 21, 2026

Украина го одбележува Денот на достоинството и слободата – ЦИВИЛ организира настан „Украина: Силна и слободна“

November 21, 2026

Сите сакаат да владеат со светот

November 21, 2026

Ден на Достоинството и Слободата: патот на Украина кон демократијата и европската иднина

November 21, 2026

Случајот „Северен тек“: Хрватска пред тестот на правдата

November 21, 2026
Дел од колажот на ФБ страницата United against Trump 2.0

United against Trump 2.0: Од Хитлер, Мусолини и Хирохито до Трамп, Путин и Си – „Америка се движи наназад!“

November 20, 2026
Фотографија: Преземено од Pexels

Студенти и средношколци ширум Европа со протести против планот на ЕУ за зголемување на воените инвестиции

November 20, 2026
Кијив, 20 ноември 2026 (ДСНС)

Мостови, железница и домови под руски оган: Најмалку осум загинати во Кијив и Лвив

November 20, 2026

Една година локална власт: Што се смени во вашата општина?

November 20, 2026
CivilMedia
  • ДОМА
  • ВЕСТИ
  • ПОЛИТИКА
  • ИЗБОРИ
  • ОПШТЕСТВО
  • СЛОБОДНА ЗОНА
  • АНАЛИЗИ
  • РЕГИОН
  • СВЕТ
  • ВОЈНА ВО УКРАИНА
No Result
View All Result
  • ДОМА
  • ВЕСТИ
  • ПОЛИТИКА
  • ИЗБОРИ
  • ОПШТЕСТВО
  • СЛОБОДНА ЗОНА
  • АНАЛИЗИ
  • РЕГИОН
  • СВЕТ
  • ВОЈНА ВО УКРАИНА
No Result
View All Result
CivilMedia
No Result
View All Result
Home ЕКОНОМИЈА & БИЗНИС

Алта банка: Мицкоски слави спас, граѓаните ги чекаат своите пари – кој ќе ја плати цената на аферата?

Комерцијална банка најави учество на аукцијата за преземање на Алта банка Битола. Премиерот веќе зборува за успешно решение на „увезениот проблем“. Но, продажбата на акциите не значи автоматско спасување на банката, ниту враќање на довербата. Што добива купувачот, што добиваат граѓаните и кој ќе одговара за кризата?

November 22, 2026 09:53
in АНАЛИЗИ, ЕКОНОМИЈА & БИЗНИС, ПОЛИТИКА, СЛОБОДНА ЗОНА, ТОП 5
Share on FacebookShare on Twitter

Премиерот Христијан Мицкоски во саботата, 21 ноември, од Делчево изрази уверување дека проблемот со Алта банка ќе биде успешно решен. Како аргумент го посочи интересот на Комерцијална банка АД Скопје, чиј Надзорен одбор на 19 ноември донесе одлука за учество на јавната берзанска аукција закажана за 30 ноември.

Спремноста на Комерцијална банка да ја купи Алта несомнено е позитивен сигнал. Но, одлука за учество на аукција не е купопродажба, а нов сопственик не значи дека сите проблеми се автоматски надминати. Уште помалку значи дека аферата е завршена.

Што, всушност, се продава?

На продажба се 372.742 акции, односно 95,336 проценти од Алта банка АД Битола, во сопственост на српската Алта банка Белград, која е во стечај. Почетната цена е приближно 22,9 милиони евра.

Купувачот ја презема контролата врз постојната банкарска институција, нејзината деловна мрежа, клиентска база, кредитно портфолио и имот, но и врз институција со обврски, ризици и сериозно нарушена доверба.

Според финансиските податоци за 30 септември 2026 година, банката имала актива од 11,27 милијарди денари, депозити од 8,91 милијарди, нето-кредити од 4,90 милијарди и капитал и резерви од 1,98 милијарди денари. Деветмесечниот резултат бил загуба од 48,64 милиони денари.

Тие бројки покажуваат дека постои реална економска вредност. Но, не ја покажуваат целосната состојба по октомвриската и ноемвриската криза.

Што добива Комерцијална банка, а што економијата?

За Комерцијална банка, преземањето би можело да значи проширување на пазарното учество, пристап до дополнителни клиенти, филијали и кредитно портфолио. Дополнителна предност е можноста за интеграција на работењето и намалување на трошоците.

Но, потенцијалниот купувач мора да процени колку од депозитите останале стабилни, каков е квалитетот на кредитите и колку дополнителен капитал би бил потребен.

Особено важно е да се нагласи дека парите платени за акциите не одат автоматски во капиталот на битолската банка. По закон, средствата од продажбата, намалени за трошоците, му припаѓаат на акционерот – во случајов српската банка во стечај.

За домашната економија, успешното преземање може да значи спречување пошироко нарушување на довербата, заштита на платежниот промет и континуитет на кредитирањето.

Но, останува прашањето на концентрацијата на банкарскиот пазар што ќе ја намали конкуренцијата и како тоа ќе се одрази врз каматите, провизиите и достапноста на услугите.

А што е со граѓаните пред шалтерите?

Додека политичарите разменуваат обвинувања и најавуваат решенија, граѓаните веќе ја платија цената на кризата.

Редиците пред банката на почетокот на ноември не беа само непријатна слика. Тие беа доказ дека пристапот до сопствените пари може да биде ограничен и во институција што формално продолжува да работи.

Народната банка постепено ги олесни рестрикциите. Од 9 ноември неделниот лимит за подигање готовина и плаќања со картички е зголемен на 15.000 денари. За клиентите без картички се овозможени шалтерски исплати до 20.000 денари во две недели, а за новите приливи од плати, пензии и социјална помош се предвидени дополнителни „олеснувања“.

Но, што значат овие „олеснувања“ за граѓаните? Дека и понатаму мораат да се придржуваат до административно определени лимити за пристап до сопствените пари, а оние што зависат од шалтерски исплати, принудени се да чекаат пред банкарските шалтери. И сето тоа под режим воспоставен од Народната банка, на чие чело е гувернерот Трајко Славески, чија улога и одговорност во аферата Алта банка сè уште се предмет на оправдани критики и непријатни прашања. Додека премиерот се претставува како спасител, граѓаните сè уште немаат целосно слободен пристап до своите средства.

Притоа, не станува збор за целосна нормализација. Сѐ додека граѓаните не можат слободно да располагаат со своите средства, кризата не е завршена.

Колку клиенти сè уште се соочуваат со ограничувања? Колку средства се блокирани? Какви загуби претрпеле фирмите поради ограничениот платежен промет? Кој ќе ја надомести штетата?

Кој дозволи влез на ризичниот капитал?

Мицкоски проблемот го нарекува „увезен“. Но, Алта банка Белград не влезе сама на македонскиот пазар. Таа доби согласност од Народната банка на 1 септември 2025 година.

ЦИВИЛ МЕДИА уште во август 2025 година, пред преземањето на Стопанска банка Битола, преку анализите на Љубомир Костовски предупредуваше на политичко-деловните врски на групацијата на Давор Мацура, нејзината експанзија во регионот и ризиците од навлегувањето на политички поврзан капитал во македонскиот банкарски сектор. Во анализите беа разгледани и проблемите на групацијата со европските финансиски регулатори, особено во врска со обидот за стекнување влијание врз австриската Адико банка.

Оттука произлегуваат повеќе прашања на кои сѐ уште нема одговор. Што знаеле Народната банка и другите надлежни институции за деловните и политичките врски на Мацура, за проблемите на неговата групација со европските регулатори и за потеклото на капиталот? Како биле оценети овие ризици при одобрувањето на преземањето во септември 2025 година и зошто институциите не понудија одговор на предупредувањата изнесени во анализите на ЦИВИЛ МЕДИА и на други независни аналитичари?

Обвинителството потврди прелиминарни проверки на финансиските текови, но нема отворена предистрага за согласноста за преземањето.

Дополнително, согласно решението за администрација, администраторите имаат рок од 21 ден да ја утврдат состојбата и да достават извештај. Што покажува тој извештај и дали ќе бидат објавени неговите најважни наоди?

Продолжението на собраниската надзорна расправа е закажано за 25 ноември.

Продажбата не е амнестија за одговорноста

Комерцијална банка може да биде сериозен и стабилен купувач. Успешното преземање би било добра вест за штедачите и финансиската стабилност.

Но, премиерот нема основа да прогласува победа пред да се види дали аукцијата ќе биде успешна, дали ќе бидат обезбедени сите неопходни регулаторни одобренија и дали ќе се воспостават целосна ликвидност и нормално работење на банката.

Или Мицкоски очекува Комерцијална банка да ги реши сите проблеми – од финансиската стабилност и ограничувањата за штедачите, до нарушената доверба во банкарскиот систем? А кој ќе ги реши прашањата за институционалните пропусти, потеклото на капиталот и одговорноста за кризата?

Преземањето може да ја стабилизира банката. Но, ниту еден купувач не може да ја преземе и одговорноста што им припаѓа на институциите. Всушност, државата е таа што има обврска да ја стабилизира банката. А има и обврска да утврди зошто воопшто била доведена во ваква состојба.

Граѓаните не бараат политичка прослава. Ги бараат своите пари, сигурноста на банкарскиот систем и одговорите што институциите сè уште им ги должат.

Нов сопственик може да ја спаси банката. Но, само вистината и одговорноста можат да ја вратат довербата.

 


ЦИВИЛ МЕДИА | Сите права се задржани.


НАПОМЕНА НА РЕДАКЦИЈАТА: Овој текст е авторски став. Изнесените мислења, оценки и заклучоци се лични ставови на авторот и не мора да ги одразуваат ставовите на редакцијата на ЦИВИЛ МЕДИА или официјалните позиции на ЦИВИЛ – Центар за слобода. Авторските ставови се објавуваат во согласност со принципите на слободата на изразување и редакциските стандарди за професионално и одговорно новинарство.


ПОДДРШКА ЗА ЦИВИЛ. ДОНИРАЈТЕ ДЕНЕСКА.

Tags: Алта БанкааукцијаафераМацураМицкоскиСлавески
ShareTweetSend
CivilMedia

СЛОБОДНО.НЕЗАВИСНО.ОТВОРЕНО

  • ЗА НАС
  • ИМПРЕСУМ
  • КОНТАКТ
  • АВТОРСКИ ПРАВА
  • Политика на приватност
  • МАРКЕТИНГ

Следете нè

No Result
View All Result
  • ДОМА
  • ВЕСТИ
  • ПОЛИТИКА
  • СЛОБОДНА ЗОНА
  • АНАЛИЗИ
  • РЕГИОН
  • СВЕТ
  • ВОЈНА ВО УКРАИНА
  • ДИСКУРС
  • ФОРУМ
  • ГРАЃАНСКА
  • МАРКЕТИНГ
  • ИМПРЕСУМ