Четири фестивалски вечери, 11 концерти и музичари од 13 земји. Од авангардниот европски џез до африканските ритми и јужноамериканските музички експерименти, Скопскиот џез фестивал уште еднаш ги отвора хоризонтите на современата музика.
Вечерва, 15 октомври, во Националната опера и балет започнува 45. Скопски џез фестивал, со рекорден број изведувачи од 13 земји. Според официјалната фестивалска програма, во четири фестивалски вечери, до 18 октомври, публиката ќе проследи 11 концерти посветени на современиот џез, авангардата и слободната импровизација. Речиси сите настапи се најавени како ексклузивни за Скопје во овој период, а годинашното издание носи и нова полноќна концертна сцена во Националната опера и балет.
Основан во 1982 година, фестивалот изгради меѓународен углед благодарение на внимателно избраната програма, уметничката доследност и подготвеноста да ги претставува најсмелите музички идеи на современата сцена.
И годинава, под програмското водство на основачот на Фестивалот, Оливер Белопета, Скопскиот џез фестивал останува верен на својата препознатлива филозофија, да ја истражува иднината на џезот, наместо да ги повторува проверените формули од минатото.
Тоа е и една од неговите најголеми вредности. Во време кога музичката индустрија сè почесто се потпира на комерцијалната предвидливост, Скопскиот џез фестивал продолжува да создава простор за музичка слобода и откривање нови светови.
Отворање со европска авангарда и меѓународна музичка соработка
Првата фестивалска вечер ја отвора словенечкиот перкусионист и композитор Златко Каучич, со ансамблот Kombo BC и проектот Bravery of the Brave. Каучич припаѓа на генерацијата музичари кои преку слободната импровизација, авангардниот џез и истражувањето на ритамот ги поместуваат границите на современата европска музика.
На истата сцена ќе настапи и австрискиот тенор-саксофонист Леонхард Скорупа со својот New Quispel Octet, меѓународен ансамбл во кој учествуваат и македонски музичари. Оваа соработка претставува уште една потврда дека фестивалот не е само простор за гостувања на светски уметници, туку и можност за непосредни музички средби и заедничко творештво.
По полноќ, на малата сцена во Националната опера и балет, следува настапот на италијанскиот вибрафонист Пасквале Мира и американскиот перкусионист Хамид Дрејк, со музичкиот проект Lhasa.
Нивниот концерт најавува интимно музичко доживување во кое ритамот, импровизацијата и меѓусебната комуникација на двајцата музичари се во преден план.
Нордиски звучни пејзажи и музика што се создава во моментот
Втората фестивалска вечер, на 16 октомври, е посветена на современите нордиски музички истражувања и меѓународниот проект Punkt, познат по својот специфичен пристап кон импровизацијата и електронската обработка на музиката.
Норвешките уметници Ејвинд Орсет и Јан Банг ќе претстават музички свет во кој гитарата, електрониката и звучните текстури создаваат неочекувани атмосфери. На програмата е и исландското дуо Скули Сверисон и Олоф Арналдс, чија музика поврзува различни традиции и современи изрази.
Особено привлечен дел од вечерта ќе биде полноќниот Punkt Live Remix, со Ерик Оноре и Јан Банг, во кој музичките материјали од претходните настапи добиваат нова форма преку ремикс во живо.
Македонската сцена во дијалог со светскиот џез
На 17 октомври фестивалот ќе понуди средба меѓу домашната и меѓународната музичка креативност.
Македонската вокалистка Андреа Мирческа, со својот квинтет, ќе го претстави проектот Lullaby for Lunatics, внесувајќи го својот авторски израз во програмата на фестивалот.
Истата вечер ќе настапи и јужноафриканскиот пијанист Ндудузо Махатини, еден од впечатливите современи африкански џез-автори, чија музика ги поврзува духовноста, традицијата и современата импровизација. Неговите изданија за престижната куќа Blue Note Records дополнително го потврдуваат неговото меѓународно значење.
Полноќниот концерт ќе биде резервиран за британскиот пијанист Александер Хокинс и шведската вокалистка Софија Јернберг, двајца уметници познати по радикално отворениот пристап кон музичката форма, гласот и импровизацијата.
Завршница со јужноамериканска енергија и француска музичка имагинација
Последната фестивалска вечер, на 18 октомври, носи два концерта што дополнително ја покажуваат широчината на годинашниот програмски избор.
São Paulo Underground, бразилско-американски состав, ќе претстави музика во која се преплетуваат јужноамериканските ритми, психоделичните звучни експерименти, електрониката и авангардниот џез.
Фестивалот ќе го затвори францускиот хармоникаш Венсан Пејрани со квинтетот Living Being, проект што ги поврзува џезот, рок-музиката, современата композиција и различни музички традиции. Со својата виртуозност и креативност, Пејрани ја претвора хармониката во инструмент со извонредни оркестарски и изразни можности.
Повеќе од концерти: Култура на слушање, истражување и откривање
Годинашното издание носи и организациска новина. Традиционалните полноќни концерти, кои претходно се одржуваа во Младинскиот културен центар, се преместени на специјално подготвената мала сцена во Националната опера и балет.
Придружната програма на годинашното издание ги опфати и работилницата „Џез за деца“ и проекцијата на музичкиот документарен филм Ron Carter: Finding the Right Notes, посветен на легендарниот американски контрабасист Рон Картер.
Визуелниот идентитет на 45. издание е дело на ликовниот уметник Ѓорѓе Јовановиќ, со што фестивалот ја продолжува традицијата на поврзување на музиката со современите визуелни уметности.
Во рамките на фестивалот е објавен и изборот на најдобриот македонски џез-музичар за 2026 година. Признанието му припадна на кларинетистот и саксофонист Нинослав Спировски, како потврда за значењето на домашната џез-сцена и нејзиниот континуиран уметнички развој.
Четириесет и пет изданија музичка слобода
Скопскиот џез фестивал одамна ги надмина границите на вообичаена концертна манифестација. Неговото значење се препознава и во континуитетот, меѓународната репутација и посветеноста на уметноста што не се плаши да истражува.
Во текот на својата историја, фестивалот го претвори Скопје во важна точка на меѓународната џез-мапа и изгради публика што сака да слуша, да открива и да биде дел од современите музички процеси.
Од 15 до 18 октомври, Скопје повторно ќе биде место каде што се среќаваат различни култури, традиции и музички идеи.
И токму во тоа е суштината на Скопскиот џез фестивал: не само да ја претставува музиката на денешницата, туку да отвора простор за музиката на утрешнината.
ФРОНТЛАЈН е традиционален медиумски спонзор на Скопскиот џез фестивал.
Повеќе информации за програмата се достапни на официјалната веб-страница на фестивалот, а билетите преку MKTickets.
