Републичката изборна комисија (РИК) ги објави конечните резултати од предвремените парламентарни избори во Србија, одржани на 25 октомври, вклучително и резултатите од повтореното гласање на 53 избирачки места на 1 ноември. Убедлива победа оствари Студентската листа, која освои 140 од вкупно 250 пратенички мандати, додека листата „Александар Вучиќ – Обединета Србија“ доби 103 мандати. Со објавувањето на конечните резултати започнаа да течат законските рокови за доделување на мандатите, конституирање на новиот состав на Народното собрание и избор на нова Влада.
Конечни изборни резултати
На изборите гласале 4.444.310 граѓани од вкупно 6.451.292 запишани избирачи, што претставува излезност од 68,89 проценти. Според податоците на РИК, во гласачките кутии биле пронајдени 4.441.636 гласачки ливчиња, од кои 4.385.065 биле важечки, а 56.571 неважечки.
Студентската листа „Студентите победуваат“ освоила 2.354.417 гласови, односно 53,01 процент од гласовите, што ѝ донесе 140 пратенички мандати. Листата „Александар Вучиќ – Обединета Србија“ добила 1.731.323 гласа, односно 38,98 проценти, и ќе има 103 пратеници.
Разликата меѓу двете листи изнесува 623.094 гласа. Во новиот парламентарен состав ќе влезат и седум пратеници од листите на националните малцинства. Останатите изборни листи не освоија пратенички места.
Седум мандати за малцинските листи, спорен исход од повтореното гласање
Од листите на националните малцинства, Алијансата на војводинските Унгарци освои два мандати со 35.461 глас, а Албанската коалиција исто така два мандати со 27.683 гласа.
По еден мандат освоија листата на Расим Љајиќ со 20.638 гласови, „СДА – Чувари на Санџак“ со 12.596 гласови и листата „Усаме Зукорлиќ – Движење за обединување“ со 12.440 гласови.
Последниот мандат, кој ѝ припадна на листата на Усаме Зукорлиќ по повтореното гласање на 1 ноември, предизвика реакции на седницата на РИК. Членот на Комисијата Иван Шебек посочи на, според него, нелогичности и отстапувања во резултатите од повтореното гласање, при што Странката на правдата и помирувањето (СПП) освоила значително повеќе гласови на одредени избирачки места отколку на 25 октомври.
Шебек побара надлежните обвинителства и полицијата да ги испитаат сомнежите за можно купување гласови. Според неговата оценка, дополнителните гласови влијаеле врз распределбата на мандатите, така што еден мандат ѝ припаднал на листата на Зукорлиќ наместо на Студентската листа. Овие наводи претставуваат изнесени сомнежи и барање за истрага, а не утврдена неправилност со правосилна одлука.
Листата предводена од Ивица Дачиќ освои 94.766 гласови, но не доби пратенички мандат.
Следуваат роковите за конституирање на парламентот
Со објавувањето на конечните резултати на 5 ноември започнаа да течат законските рокови за формирање на новиот парламентарен состав.
Според правилата на Народното собрание, РИК треба најдоцна во рок од 10 дена од објавувањето на изборните резултати да им ги додели мандатите на избраните кандидати, според редоследот на изборните листи, и да го достави извештајот до парламентот.
Конститутивната седница на новото Собрание треба да се одржи најдоцна во рок од 30 дена од објавувањето на конечните резултати. Ја свикува претседателот на Собранието од претходниот состав, а до изборот на нов претседател на парламентот со седницата претседава најстариот пратеник.
За Собранието да биде конституирано, потребно е да бидат потврдени најмалку две третини од пратеничките мандати, односно 167 од вкупно 250.
Студентската листа има мнозинство за избор на Влада
По конституирањето на Народното собрание започнува рокот од 90 дена за избор на нова Влада. За избор на Владата е потребна поддршка од мнозинството од вкупниот број пратеници, односно најмалку 126 гласа.
Со освоените 140 мандати, Студентската листа има самостојно парламентарно мнозинство и бројчена можност да формира Влада без поддршка од другите листи. Сепак, конечниот состав на извршната власт ќе зависи од политичките договори и одлуките на новото парламентарно мнозинство.
Уставот предвидува дека Народното собрание се распушта доколку не избере Влада во рок од 90 дена од денот на своето конституирање, по што следуваат нови парламентарни избори.
До крајот на декември треба да се одржат и претседателски избори
Паралелно со формирањето на новата парламентарна и извршна власт, Србија треба да одржи и предвремени претседателски избори.
Александар Вучиќ поднесе оставка на претседателската функција на 27 септември, а должноста ја презеде претседателката на Народното собрание, Ана Брнабиќ, како вршителка на должноста претседател на Републиката.
Според член 120 од Уставот на Србија, претседателот на Народното собрание ја врши претседателската функција најдолго три месеци и е должен да распише избори така што гласањето ќе се одржи најдоцна во рок од три месеци од престанокот на претседателскиот мандат.
Подготви: Б. Јордановска
ЦИВИЛ МЕДИА
ПОДДРШКА ЗА ЦИВИЛ. ДОНИРАЈТЕ ДЕНЕСКА.
Ако го цените тоа што го прави ЦИВИЛ, поддржете ја нашата работа.
Вашата поддршка ни овозможува да известуваме, да ја одржуваме платформата за демократски дијалог, да објавуваме едукативни содржини, да се бориме против лагите и да ги браниме човековите права и слободата.
Поддржете го ЦИВИЛ. Донирајте ДЕНЕСКА.
