Германскиот канцелар Фридрих Мерц ја услови германската поддршка за следниот седумгодишен буџет на Европската унија со постигнување договор за дополнително финансирање на Украина. Тој бара сите земји-членки да преземат финансиски обврски за покривање на дел од украинскиот буџетски недостиг во 2027 година и за обезбедување долгорочна финансиска поддршка од 2028 година.
Мерц испратил писмо до претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, во кое бара прашањето за финансирањето на Украина да биде приоритет на претстојниот неформален самит на европските лидери во Даблин. Според писмото, заедничката обврска на сите земји-членки за правично распределување на финансискиот товар е предуслов за понатамошните разговори за буџетот на Унијата, објави Euronews, повикувајќи се на документот.
„Заедничката посветеност на сите нас, без исклучок, за правичен придонес во затворањето на овој финансиски јаз е суштински предуслов за решавање на ова прашање и за дискусија за сите понатамошни прашања, особено оние со финансиски импликации“, навел Мерц во писмото.
Украина се соочува со недостиг од 70 милијарди евра
Според проценките, Украина во 2027 година ќе се соочи со дополнителен буџетски недостиг од околу 70 милијарди евра. Европската унија планира да обезбеди приближно 45 милијарди евра, односно околу две третини од потребната сума, преку финансиски инструмент за кој сè уште се разгледуваат можностите.
Оваа помош би била дополнителна на веќе договорениот заем од 90 милијарди евра за Украина за периодот 2026–2027 година. Заемот беше договорен на самитот на Европскиот совет во декември 2025 година, а неговото финансирање е предвидено преку задолжување на финансиските пазари, поддржано од буџетскиот капацитет на ЕУ.
Европската комисија разгледува можности за обезбедување на дополнителните средства, вклучително и ново заедничко задолжување. Според Euronews, Брисел се надева дека договор за начинот на финансирање би можел да биде постигнат до крајот на годината.
Поделени ставови меѓу земјите-членки
Прашањето за дополнителната помош за Украина ги продлабочува разликите меѓу земјите-членки на ЕУ. Унгарија, Словачка и Чешка сигнализираат дека повторно би можеле да бараат исклучување од заедничкото задолжување за помош на Кијив, додека Бугарија, исто така, најавува резерви кон дополнителното финансирање.
Во меѓувреме, германската позиција ја поддржуваат и други земји кои бараат порамномерна распределба на финансискиот товар за Украина. Ирскиот министер за финансии Сајмон Харис изјави дека не може сериозно да се разговара за повеќегодишниот буџет на ЕУ без истовремено да се разгледа прашањето за финансирањето на Украина.
Сепак, полскиот претставник за европски прашања, Игнаци Немчицки, предупреди дека поврзувањето на двата процеса може да ги отежне преговорите за буџетот, наместо да го олесни постигнувањето договор. Словачкиот премиер Роберт Фицо, исто така, оцени дека ваквото поврзување е опасно.
Буџетските преговори во сенка на војната во Украина
Следниот повеќегодишен финансиски буџет на ЕУ се однесува на периодот 2028–2034 година. Со поставувањето на финансирањето на Украина како услов за германската поддршка, Мерц го поврзува долгорочното буџетско планирање на Унијата со прашањето за европската безбедност и продолжувањето на помошта за Кијив.
Германија е најголемиот нето-уплатувач во буџетот на ЕУ и еден од најголемите поддржувачи на Украина. Позицијата на Берлин може значително да влијае врз преговорите, бидејќи усвојувањето на повеќегодишната финансиска рамка бара едногласност на земјите-членки.
Претстојните разговори во Даблин затоа ќе бидат важен тест за можноста на Унијата да постигне заеднички договор за продолжување на финансиската поддршка за Украина и за распределбата на обврските меѓу членките.
Б. Ј.
ЦИВИЛ МЕДИА
ПОДДРШКА ЗА ЦИВИЛ. ДОНИРАЈТЕ ДЕНЕСКА.
Ако го цените тоа што го прави ЦИВИЛ, поддржете ја нашата работа.
Вашата поддршка ни овозможува да известуваме, да ја одржуваме платформата за демократски дијалог, да објавуваме едукативни содржини, да се бориме против лагите и да ги браниме човековите права и слободата.
Поддржете го ЦИВИЛ. Донирајте ДЕНЕСКА.
