Г7 во Париз: По изборниот пораз на Трамп, сојузниците бараат јасност за американската политика кон Украина и Блискиот Исток

Министрите за надворешни работи на Групата седум (Г7) на 9 и 10 ноември одржуваат состанок во Париз, на кој во фокусот се војната во Украина, кризата на Блискиот Исток и иднината на трансатлантските односи. Средбата доаѓа по големиот изборен пораз на републиканците на американските конгресни избори, што отвора прашања за можните последици врз надворешната политика на администрацијата на Доналд Трамп. Сепак, дипломатите предупредуваат дека променетата политичка рамнотежа во Вашингтон не значи автоматски и промена на досегашниот надворешнополитички курс.

Според извештајот на Ројтерс, состанокот во Париз е прва можност европските и другите американски сојузници непосредно да проценат дали изборните резултати во САД ќе влијаат врз пристапот на администрацијата на Трамп кон меѓународните конфликти, соработката со партнерите и американското учество во мултилатералните дипломатски процеси.

На состанокот учествува и американскиот државен секретар Марко Рубио, кој за првпат се среќава со своите колеги од Г7 по изборите во САД. Неговото учество се следи и поради неговата позиција во администрацијата, но и поради шпекулациите дека би можел да биде еден од потенцијалните републикански кандидати за претседателските избори во 2028 година.

Ројтерс, повикувајќи се на четворица дипломати од земјите на Г7, наведува дека демократските победи би можеле да го ограничат просторот за маневрирање на Белата куќа, особено во однос на законодавната агенда и внатрешнополитичките приоритети. Но, тоа не значи дека американската надворешна политика автоматски ќе се врати кон традиционалниот пристап на мултилатерална соработка, бидејќи клучните одлуки во оваа област и натаму во голема мера остануваат под контрола на претседателот Трамп.

Украина и претстојните разговори со Русија

Украина е една од централните теми на состанокот. Министрите треба да разговараат за продолжување на воената, финансиската и енергетската поддршка за Кијив, како и за одржување на притисокот врз Москва.

Недостигот од ракети-пресретнувачи „Патриот“ и други системи за противвоздушна одбрана се посочува како една од најсериозните воени слабости на Украина. Затоа, меѓу приоритетите на состанокот е мобилизирањето дополнителна воена, финансиска и енергетска помош.

Состанокот во Париз доаѓа непосредно пред трилатералните разговори меѓу Украина, Русија и САД, закажани за 10 и 11 ноември во Абу Даби. Според претходните најави на американскиот специјален пратеник Стив Виткоф и потврдата од Кремљ, разговорите треба да опфатат можности за завршување на војната, безбедносни гаранции за повоениот период, деескалација и хуманитарни прашања.

На разговорите се очекува да учествуваат американските претставници Стив Виткоф и Џаред Кушнер, како и руската делегација предводена од Владимир Медински. Европските претставници од Франција, Германија, Велика Британија, НАТО и Европската комисија, исто така, планираат да бидат присутни во Абу Даби, но не се предвидени како дел од основниот трилатерален формат.

Иран и разликите меѓу Вашингтон и европските сојузници

Иран е втората голема тема на состанокот. Според Ројтерс, сојузниците на Вашингтон во Г7 изразуваат скептицизам во однос на воените операции против Иран и стравуваат дека понатамошна американска воена интервенција би можела дополнително да ја продлабочи кризата, наместо да придонесе за нејзино решавање.

Либан: Отворено прашањето за нова меѓународна безбедносна рамка

Разликите меѓу Франција и САД би можеле да се појават и во разговорите за Либан.

Париз се залага за нова меѓународна безбедносна рамка, поддржана од Обединетите нации, која би ги заменила постојните аранжмани во јужен Либан. Меѓу разгледуваните можности е и формирање меѓународни сили со учество на Франција и Италија.

Прашањето станува сè поитно поради истекувањето на мандатот на Привремените сили на ОН во Либан (УНИФИЛ) на 31 декември 2026 година. Според резолуцијата 2790 на Советот за безбедност на ОН од 2025 година, мисијата треба да ги прекине операциите на тој датум, а повлекувањето на персоналот да се одвива во текот на 2027 година.

Франција и Италија се меѓу државите што се залагаат за меѓународно присуство кое би помогнало да се избегне безбедносен вакуум во јужен Либан и да се поддржи либанската армија. САД, пак, имаат резерви кон дел од предложените решенија.

Изборниот пораз на Трамп и иднината на Г7

Изборите за американскиот Конгрес одржани на 3 ноември донесоа значајна промена во политичката рамнотежа во Вашингтон. Демократите освоија мнозинство и во Претставничкиот дом и во Сенатот, што претставува сериозен удар за републиканците и политичката позиција на претседателот Доналд Трамп.

Новото мнозинство ќе има поголемо влијание врз законодавната агенда, буџетските одлуки, потврдувањето на именувањата и надзорот врз работата на администрацијата. Сепак, надворешната политика и понатаму во голема мера останува во надлежност на претседателот, што значи дека промената на составот на Конгресот не подразбира автоматски промена на американската политика кон Украина, Иран или Русија.

Г7 ја сочинуваат Франција, Германија, Италија, Јапонија, Канада, Велика Британија и САД, а Европската Унија учествува во работата на групата. Состанокот во Париз се одржува во рамките на француското претседавање со Г7, а покрај земјите членки, на дел од разговорите се поканети и претставници на Украина, Саудиска Арабија, Египет, Јужна Кореја и Бразил.

Состанокот првично требаше да се одржи во Марсеј, но беше преместен во Париз. Француското Министерство за надворешни работи како официјални причини ги наведе логистичките и оперативните предизвици, како и преклопувањето со Парискиот мировен форум. Ројтерс, повикувајќи се на дипломати, го поврза преместувањето и со безбедносните оптоварувања по повеќенеделните протести во Франција.