Во изминатиот период се појавија размислувања (во медиуми и јавни дискусии) за воведување на некаков вид на „данок за неженети лица“ – мерка која би ги „стимулирала“ браковите и наталитетот. На прв поглед, можеби некои ја гледаат како интересен предлог. Но да погледнеме малку подлабоко: оваа идеја е сѐ освен демократска!, пишува поранешниот заменик омбудсман Јован Андоновски во објава на Фексбук.
Од каде потекнува ваквата идеја?
Историски, вакви даноци постоеле во СССР и во Романија за време на Чаушеску – авторитарни режими кои сакале со присила да го зголемат наталитетот. Тие држави не воделе грижа за слободата на избор, за правата на поединецот, ниту за еднаквоста пред законот. Граѓаните биле „инструмент“ во државниот проект, а не слободни личности.
Што е проблематично со ваквиот пристап денес?
Да се казнува некој со повисоки даноци затоа што не се оженил/омажил значи:
• мешање во приватниот живот на поединецот,
• дискриминација врз основа на брачен статус,
• игнорирање на социјалните, здравствени или лични причини поради кои некој не е во брак,
• исклучување на лица со различни животни стилови и ориентации, особено во држави каде што не се дозволени сите форми на брак
.
Демократијата не се гради со принуда, туку со поддршка.
Ако сакаме повеќе млади семејства и деца, тогаш државата треба:
-да обезбеди стабилна економија,
-достапна грижа за деца,
-олеснување за младите семејства,
-поддршка за родителите на пазарот на труд,
-достапно здравство и станбени решенија.
Слободата да се избере дали и кога ќе се влезе во брак е основно човеково право.
Никој не смее да биде казнет затоа што избрал различен пат во животот. Даночната политика не смее да се претвори во алатка за социјален притисок.
Наместо назад кон авторитарните политики, ајде да гледаме напред – кон општество во кое секој граѓанин е еднаков, слободен и поддржан, без оглед на неговиот брачен статус, пишува Андоновски во објавата на Фејсбук.
Коментарот на Андоновски доаѓа откако денеска , премиерот Христијан Мицкоски, говорејќи на настанот „Демографски трендови, предизвици и можни решенија – Развој на стратешки документи за демографска отпорност“, истакна дека демографската криза е еден од најголемите предизвици за Македонија и Европа, и дека, за надминување на овој проблем, како една од можните мерки се разгледува воведување дополнителни даноци за немажени и неженети лица.
М. Д.
