Пратениците на Движењето „Бeсa“ на Биљал Касами поднесоа барање до Владата, како овластен предлагач на уставните промени, при изготвувањето на нацрт предлогот за уставните промени што треба да се достават до Собранието.
Пратениците излегоа со четири предлози и нивно образложение како овие промени ќе го надоградат Уставот на Република Македонија за да биде конзистентен со демократските и европските вредности на живеење.
Во делот преамбулата, тие бараат да се врати предлогот кој беше усвоен од потписниците на Рамковен договор од 2001 година, каде Македонија е дефинирана како рамноправна држава на сите граѓани. Односно, да се врати првичниот предлог каде Македонија ќе биде граѓанска држава, со рамноправни граѓани и етнички заедници.
Исто така бараат да се преформулира Амандман V, точка 1, параграф 1, од Уставот на Република Македонија на следниот начин: На целата територија во Република Македонија и во нејзините меѓународни односи службен јазик е македонскиот јазик и неговото кирилично писмо, како и албанскиот јазик и неговото латинско писмо. Како што стои во образложението на овој начин ќе се овозможи употреба на албанскиот јазик како службен јазик.
„Со договорот од Преспа се заштитува и гарантира идентитетот и јазикот на Македонскиот народ, што за нас е неспорен факт, но од другата страна во постоечкиот устав имаме една подредена ситуација врзана за албанскиот народ во делот каде се регулира употребата на албанскиот јазик со ограничување со дефиниција на ‘‘проценти‘‘ а не преку прифаќање на идентитетот и јазикот на албанскиот народ“, се вели во образложението.
Пратениците бараат да се допрецизира Член 49 од Уставот на Република Македонија во насока дека Република Македонија води грижа за своите граѓани кои живеат надвор од територијата на Република Македонија, еднакво за сите етнички заедници.
Четвртото барање се однесува на преформулирање на Член 75, параграф 3 и 4 на таков начин што на Претседателот на државата да не му се овозможува да ги блокира законите кои се усвоени по второ гласање во Собранието на РМ, односно да стекнува уставни надлежности кои не му припаѓаат.
„По второто гласање во Собранието на Република Македонија ако Претседателот на Републиката не го потпише Указот за прогласување на законот во одреден временски рок од седум дена, тогаш Претседателот на Собранието на Република Македонија може да го потпише законот и да го упати на објавување во службен весник на РМ“, бараат од „Беса“
Како што објаснуваат пратениците овие промени во Уставот значително ќе ја подобрат содржината на Уставот на Република Македонија и ќе ја отсликуваат општествената реалност и општественото секојдневие на Македонија. Како што велат пратениците ова ќе овозможи ефикасно функционирање на државните органи, што е од исклучителна важност за една држава која се стреми за интеграција во НАТО и ЕУ.
Б. Јордановска
