Денес, 20 септември 2024 година во Кијив, шефицата на Комисијата на ЕУ, Урсула фон дер Лајен и претседателот на Украина, Володимир Зеленски, одржаа заедничката прес-конференција на која Фон дер Лајен најави заем до 35 милијарди евра за Украина како дел од ветувањето од 50 милијарди долари од страна на Г7.
„Немилосрдните руски напади значат дека Украина има потреба од континуирана поддршка од ЕУ“, рече шефицата на извршната власт на ЕУ на X за време на нејзината посета на Украина, пренесува Кијив индипендент. „Европската комисија ќе обезбеди заем до 35 милијарди евра за Украина како дел од ветувањето на Г7. Ова е уште еден голем придонес на ЕУ за закрепнувањето на Украина.
Фон дер Лајен пристигна во главниот град на Украина претходно на 20 септември за да разговара за поддршката на Европа во различни области „од зимска подготвеност до одбрана, до пристапување и напредок во заемите од Г7“.
Г7 се согласи во јуни да и обезбеди на Украина заем од 50 милијарди долари до крајот на годината, покриени со приходите од имобилизираните руски средства.
Зборувајќи заедно со Фон дер Лајен за време на заедничката прес-конференција, претседателот Володимир Зеленски рече дека 35 милијарди евра ќе бидат искористени за енергетски потреби, засолништа за бомби и одбранбени цели.
Овие 35 милијарди ќе ги потрошиме првенствено за енергија, за одбрана, за засолништа за бомби за деца во училишта, градинки и универзитети“, рече Зеленски.
Што се однесува до одбранбените набавки, заемот од ЕУ ќе се користи главно за купување дронови и ракети со долг дострел од домашно производство, но дел може да се „потроши за противвоздушна одбрана што не се произведува во нашата земја“, додаде претседателот.
Како што истакна фон дер Лајен за време на прес-конференцијата, заемот на ЕУ е „поддржан од неочекуваните профити од имобилизираните руски средства“ и „ќе се влее директно во националниот буџет (на Украина).
Најголемиот дел од заемот од 50 милијарди американски долари на Г7 требаше да биде подеднакво покриен од ЕУ и САД, при што секоја од двете економски моќници ќе заработи по 20 милијарди долари. Јапонија, Велика Британија и Канада заеднички ќе ги обезбедат преостанатите 10 милијарди долари.
Овој план стои на несигурна основа бидејќи САД не сакаат да се посветат, освен ако ЕУ не ги продолжи санкциите за имобилизација на руските средства. За таков чекор е потребно едногласно гласање, кое во моментов е блокирано од Унгарија, најпријателската членка на Унијата со Кремљ.
Фајненшл тајмс (ФТ) на 17 септември објави дека ЕУ подготвила планови за обезбедување на заемот со или без поддршка од САД, со цел да собере помеѓу 20 и 40 милијарди евра (22,3-44,5 милијарди долари). Изданието коментираше на 20 септември дека сумата од 35 милијарди евра е компромис што ќе му овозможи на Вашингтон да стапи подоцна.
На Украина има очајна потреба од таква финансиска инјекција бидејќи Русија ја гаѓа енергетската инфраструктура на земјата со проектили и беспилотни летала и ја притиска својата копнена офанзива на исток.
Претходно, Зеленски се заблагодари на Г7 за заемот од 50 милијарди долари, но исто така побара создавање механизам за целосна конфискација на замрзнати руски средства од 300 милијарди долари. Приближно две третини се во белгиската компанија за финансиски услуги Euroclear.
Шефот на државата за време на заедничката прес-конференција во Кијив со претседателот на Европската комисија ги именуваше клучните теми на разговорите: пристап до руските замрзнати средства, поддршката за енергијата на ЕУ и линијата на фронтот и дипломатската соработка, јавува дописникот на Укринформ.
„Приоритетите се очигледни – одбрана на Украина, нашите позиции, нашите војници, притисок врз Русија. Ова е прилично фер притисок. Поддршка за нашата стабилност – Украина и цела Европа. Прашањето за енергија, заштита и реставрација на нашите инфраструктурни објекти е особено актуелно сега пред зимата“, рече Зеленски.
Тој нагласи дека Русија ниту еден ден не ги прекинала терористичките напади врз нашите електрани и друга критична и социјална инфраструктура. „Секојдневно се користат најмалку стотина наведувани бомби. Затоа, колку е поголемо нивото на поддршка за Украина сега, толку побрзо ќе биде закрепнувањето“, истакна претседателот.
Тој истакна пет главни теми за кои се разговарало на преговорите во формати еден на еден и со делегации.
„Првата е безбедносна поддршка. Критично е важно целосно да се искористат средствата на Европскиот мировен фонд и Фондот за помош на Украина за одржлива и предвидлива поддршка на нашите одбранбени сили“, рече Зеленски.
Тој истакна дека е важно „да нема блокирање во овој процес – ова е нешто што директно влијае на нашата способност да се браниме и да ги заштитиме животите на сите наши луѓе и украинските позиции на фронтот“.
Второто прашање, според шефот на државата, е енергетиката.
„Денеска детално разговаравме што може да се направи заедно, какви залихи се потребни, какви средства се потребни за ова. Брзото спроведување на сите наши договори е од клучно значење“, рече Зеленски.
Тој посебно се заблагодари за вчерашната најава за дополнителна поддршка од ЕУ за Украина во износ од околу 160 милиони евра.
„Тоа се средства специјално за зимизација, а 100 милиони од нив се обезбедени од приходите од замрзнувањето на руските средства“, истакна претседателот.
Според него, разговарано е за засилена заштита на особено значајните енергетски објекти и финансирање на оваа заштита.
Третата точка беше користењето на руските средства, нагласи Зеленски.
„Само е праведно секое замрзнато средство пронајдено во различни јурисдикции да почне да работи за заштита од руска агресија. На политичко ниво има генерално решение, потребен ни е механизам за имплементација. Ова треба да биде опипливо за државниот буџет на Украина во наредните месеци“, рече тој.
Четвртата точка, според претседателот, беа преговорите за пристапување, кои веќе активно се во тек.
„Разговаравме и за распоредот на нашиот дијалог и за следниот самит Украина-ЕУ“, истакна тој.
Петтото прашање беше притисокот од санкциите врз Русија.
„Не смееме да дозволиме агресорите да се прилагодат на нашиот притисок. Ова значи не само ограничување на какви било шеми за заобиколување на санкциите, туку и воведување нови. Следниот, 15-ти пакет санкции против Русија треба да ја продолжи заедничката европска политика – тоа е она што го спречува растењето на руската агресија“, рече Зеленски.
Тој одвоено и се заблагодари на Урсула фон дер Лајен за согласноста за европската поддршка за програмата за хранење во училиштата во украинските училишта.
„Ова е нешто што ќе биде опипливо за милиони украински деца и нивните семејства“, нагласи шефот на државата.
Како што е соопштено, во петокот претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен пристигна во посета на украинскиот главен град.
Ова е нејзина 8-ма посета на Кијив за време на целосната војна.
Драган Мишев
