ЏАБИР ДЕРАЛА
Линии со код, реки од крв | Lines of Code, Rivers of Blood
Оваа приказна не е за иднината, туку за нашата реалност – сега. Реалност обликувана од необјавената Трета светска војна, водена и тајно и пред очите на јавноста. Во овој глобален конфликт, вештачката интелигенција игра клучна (а веќе и неспорно ескалирачка) улога.
Не како самостоен господар на својата волја (сè уште е далеку од тоа), туку како стратешки ресурс во рацете на оние што веќе ја поседуваат моќта. Најопасните раце што ја поседуваат вештачката интелигенција не се некои побунети интелигентни машини, туку добро познати технолошки олигарси кои ги оптимизираат својата моќ и профит, воено-индустриски комплекси за автоматизирање на смртта, и – што е најстрашно – авторитарни лидери што го претвораат стравот, лагите и фабрикуваните реалности во оружје.
Вештачката интелигенција веќе не е ограничена на лаборатории за истражување или научна фантастика. Таа е вградена во секоја пора на современиот конфликт: логистички системи што во милисекунди координираат синџири на снабдување меѓу различни континенти; мрежи за следење што имаат способност да препознаваат лица, следат движења и ги профилираат намерите; системи за пресретнување комуникации што анализираат, преведуваат, па дури и имитираат гласови во реално време. Во борбените дејствија, вештачката интелигенција избира цели, насочува проектили и одлучува кој ќе живее, а кој ќе умре. Нова и застрашувачка реалност – сведена на уште еден факт од секојдневниот живот. И смрт.
Сепак, со вештачката интелигенција се водат најподмолните битки токму во сферата на информациите. Неуралните мрежи генерираат дезинформации со обем и брзина далеку над човечките капацитети – преплавувајќи ги временските нишки (timelines) со лажни видеа, синтетички гласови, прифатливи наративи и уверливи лаги. Дипфејковите ја бришат границата меѓу реалноста и измислицата. Ботови водени од вештачка интелигенција го манипулираат јавниот дискурс, претставувајќи се како загрижени граѓани или доверливи извори.
Сајбер арсеналите на оружје, сè повеќе засилени со вештачка интелигенција, тивко навлегуваат во критичните инфраструктури – саботираат енергетски мрежи, комуникациски системи и други клучни структури, крадат разузнавачки податоци и сеат хаос. Тие се невидливите архитекти на современото војување – обработуваат податоци, управуваат со дронови, обликуваат наративи и го редефинираат разузнавањето на боиштата во реално време.
Во оваа хибридна војна, фронтовите се флуидни и се протегаат далеку од рововите и боиштата. Лагите претворени во оружје ги замаглуваат сите граници – меѓу војна и мир, меѓу странско и локално, меѓу војник и цивил. Вештачката интелигенција веќе не е само алатка. Таа е и оружјето, и теренот на кој се води оваа војна.
