Американските меѓуизбори на 3 ноември се одвиваат во атмосфера на силна политичка поларизација во битката меѓу републиканците и демократите за превласт во двата дома на Конгресот. Економското незадоволство, војната со Иран, имиграциската политика и цените на енергенсите се меѓу главните прашања што го дефинираат изборната Истовремено, се одвива уште политичка драма што се однесува на правилата за гласање и довербата во изборните резултати.
Милијардерите и изборите: Кој плаќа и кој одлучува?
Според OpenSecrets, вкупната изборна потрошувачка се очекува да достигне 11,9 милијарди долари, рекорд за американските меѓуизбори. Од нив, околу 3,9 милијарди се очекува да бидат потрошени од независни политички организации.
Илон Маск е највпечатливиот пример за концентрацијата на финансиска моќ. Според анализата на New York Times, од јануари 2025 година вложил најмалку 474 милиони долари, главно во поддршка на републиканците. Од нив, 216 милиони се насочени кон неговиот политички акционен комитет (America PAC – Political action committee), 168 милиони кон организацијата што ги поддржува републиканските кандидати за Сенатот и 30 милиони за Претставничкиот дом.
Според Brennan Center, само 40 најголеми донатори вложиле 2,4 милијарди долари до средината на октомври. Донаторите што ги поддржуваат исклучиво републиканците вложиле повеќе од трипати поголеми средства од оние што ги поддржуваат демократите.
Од друга страна, демократските кандидати располагаат со поголеми сопствени изборни буџети, додека републиканците имаат предност кај независното политичко финансирање. Оттаму, освен за цената на самиот изборен процес, јавноста и експертите дискутираат и за влијанието што го имаат супер богатите врз политичкото одлучување.
Обвинувања за измами и судски блокади
На самиот праг на изборите, администрацијата на Доналд Трамп побара блокирање на пребројувањето поштенски гласачки ливчиња поврзани со повеќе од 20.000 регистрирани гласачи во Калифорнија, за кои тврди дека можеби не се американски државјани.
Но иако Трамп беше исклучително гласен, Врховниот суд на САД го одби барањето на 2 ноември, што беше силно поздравено во демократската јавност во земјата.
На 2 ноември Министерството за правда соопшти дека се покренати обвиненија против 63 лица за различни изборни прекршоци, вклучително и случаи од претходни изборни циклуси. Сепак, овие обвиненија не претставуваат доказ за организирана или масовна изборна измама на денешните избори.
Трамп претходно изјави дека ќе ги прифати резултатите доколку бидат „чесни“, што се протолкува како негово избегнување за недвосмислено прифаќање на изборните резултати. Тоа дополнително ја засилува политичката неизвесност околу пребројувањето.
Илјада федерални набљудувачи во сите 50 држави
Нова околност е одлуката на Министерството за правда да распореди приближно 1.000 изборни набљудувачи и монитори во сите 50 сојузни држави, најголема операција од ваков вид во историјата на институцијата.
Администрацијата наведува дека целта е заштита на изборниот интегритет. Демократите и организациите за заштита на правото на глас предупредуваат на ризици од федерално мешање и притисоци врз изборните администрации.
Гласањето засега се одвива со релативно малку проблеми. Во округот Вестчестер, Њујорк, се пријавени технички проблеми со машините, додека поплавите предизвикале промени на гласачки локации во југозападните делови на земјата.
Изборниот процес не завршува со гласањето
Демократите треба да освојат најмалку три дополнителни места во Претставничкиот дом и четири во Сенатот за да ја преземат контролата врз двата дома.
Исходот ќе влијае врз способноста на претседателот Трамп да ја спроведува својата политичка агенда, врз конгресниот надзор и врз американската политика кон Европа, Украина, НАТО и Блискиот Исток.
Затоа, американските гласачи денеска не одлучуваат само за тоа кој ќе има мнозинство во Конгресот. Тие одлучуваат и каква ќе биде институционалната рамнотежа во државата, за политиките во земјата, како и односот кон светот и сојузниците.
Овие избори се опишуваат како историски, а се одржуваат во време кога никогаш не било поочигледно како парите, политичката моќ и довербата во демократските процедури се причина за жестока поларизација во САД.
Џ. Дерала
ПОДДРШКА ЗА ЦИВИЛ. ДОНИРАЈТЕ ДЕНЕСКА.
Ако го цените тоа што го прави ЦИВИЛ, поддржете ја нашата работа.
Вашата поддршка ни овозможува да известуваме, да ја одржуваме платформата за демократски дијалог, да објавуваме едукативни содржини, да се бориме против лагите и да ги браниме човековите права и слободата.
Поддржете го ЦИВИЛ. Донирајте ДЕНЕСКА.
