Пишува: Ванчо Орданоски
Главен софтверски архитект, Инфопроект
Во денешниот технолошки екосистем, ретко кој производ е изграден „од нула“. Постојат големи компании што развиваат основни модели на вештачка интелигенција, како Anthropic, ChatGPT, Google и Microsoft. Тие создаваат општи системи што потоа ги користат други компании како основа за свои решенија.
Покрај нив, постојат и таканаречени второстепени софтверски компании. Тие не ја создаваат самата интелигенција, туку ја вградуваат во свои производи – ERP системи, CRM платформи, аналитички алатки или автоматизација на процеси.
На прв поглед, ова изгледа како логичен развој: секој гради врз постоечка технологија. Но токму тука се крие еден од најголемите ризици.
Ако основниот модел направи грешка – на пример, измисли неточна информација, даде погрешен совет или донесе лош заклучок – второстепената компанија нема целосна контрола врз тоа однесување.
Таа може да додаде проверки, филтри и ограничувања. Но не може да го промени начинот на кој моделот „размислува“. Не може да навлезе во неговото јадро.
Со други зборови, тие градат производ врз нешто што не го контролираат целосно.
Кој е одговорен кога нешто ќе тргне наопаку?
Во таква ситуација, логично се поставува прашањето: ако корисникот претрпи штета, кој е одговорен?
Крајниот корисник најчесто ќе ја гледа компанијата што му го продала решението како одговорна. Тоа е природно – таа е лицето што стои зад производот.
Но таа компанија може да тврди дека грешката потекнува од основниот модел, односно од друг добавувач.
Така се создава синџир на одговорност, каде што:
- едниот ја користи технологијата,
- другиот ја развива,
- а третиот ја користи крајната услуга.
Во таков синџир, одговорноста не исчезнува – туку се распрснува.
