Косово и во Босна и Херцеговина се предупредуваат на бројни опасности доколку нема зголемена посветеност на Европската унија и НАТО, се вели во извештајот на Парламентарното собрание на НАТО. Недостигот од нормализација на односите меѓу Косово и Србија се споменува како најпредизвикувачкиот проблем за регионот на Западен Балкан, пренесуваат косовските медиуми.
За ова се повикани НАТО и ЕУ да извршат притисок врз Косово и Србија за спроведување на Основниот договор и Охридскиот анекс.
Инцидентите на северот на Косово се аларм за меѓународната заедница во однос на сериозноста на тековните предизвици на Западен Балкан, се заклучува во извештајот на Парламентарното собрание на НАТО за крајот на годината.
Авторот на овој документ, лордот Марк Ланкастер од Велика Британија, ги истакнува моменталните причини и двигатели на главните безбедносни предизвици.
Косово, заедно со Босна и Херцеговина, се сметаат за земји со висок потенцијал за насилство поради меѓуетничките прашања и односите со Србија.
„2023 година беше сведок на значително враќање на насилните конфронтации на северот на Косово. Инцидентите заѕвонија како аларм за меѓународната заедница за сериозноста на тековните предизвици на Западен Балкан. Во регион каде што речиси сите држави и територии бараат евроатлантска иднина, нерешените прашања и во Косово и во Босна и Херцеговина мора повторно да го фокусираат важното внимание на сојузниците: Сојузниците мора да се помират со потенцијалот за поширока дестабилизација што ги претставува овие предизвици“, пишува во извештајот со наслов: „2024 – Западен Балкан: Обновени безбедносни предизвици на прагот на НАТО“.
Недостигот на чекори кон нормализација на односите меѓу Белград и Приштина се смета за најпредизвикувачки и најнестабилно прашање во регионот.
„Тоа има многу непосредни и значајни влијанија: ги спречува двете земји да ги унапредат процесите за членство во ЕУ, е значаен фактор за регионалната нестабилност, пречка за поблиска и поефикасна регионална економска соработка и придонесува за вакуумите на моќ што создаваат можности за криминални мрежи да го користат регионот како рута, арена и област за трговија со оружје, дрога и луѓе“, се наведува во извештајот.
Според документот, во сржта на косовско-српскиот спор се две главни прашања: непризнавањето на Косово од Србија и пристапот на Владата на Косово кон северните општини населени главно со Срби.
Осврнувајќи се на ризиците, се препорачува и НАТО да размисли за додавање трупи на Косово и Босна и Херцеговина.
„Присуството на силите на НАТО во Косово сè уште може да се зајакне со оглед на развојот на настаните на теренот и во регионот: сојузниците и ЕУ можат да работат заедно за да обезбедат сили посоодветни за нивните цели во Косово и Босна и Херцеговина. Сојузничкото внимание на Косово не може да се игнорира – потенцијално повеќе сили, соодветно позиционирани, се приоритет. Операцијата на КФОР има важна улога, која се протега надвор од спречувањето на насилството, бидејќи служи и како канал за позитивен контакт и градење доверба со сите заедници во Косово и Србија“, се вели во извештајот.
Д. Тахири
