На крајот на работната недела, прашањето на денот е во форма на граѓански форум со целосно отворен карактер. Граѓанките и граѓаните се поканети да споделат порака, барање или прашање што тие самите мислат дека е најитно – за нив, за нивната средина, заедница, работен колектив, или за општеството и државата.
Прашањето е:
Која е вашата порака, барање или прашање до политичарите?
Додека ги повикуваме нашите читателки и читатели да одговорат на редовното – петочно – прашање на денот, сакаме да отвориме и уште едно важно прашање: Зошто политичарите толку често ги избегнуваат клучните прашања, не одговараат директно или едноставно молчат?
Ова е суштинско демократско прашање. Затоа што таму каде што нема одговори, нема ни одговорност. А таму каде што нема одговорност, институциите сè помалку им служат на граѓаните, а сè повеќе на партиите, центрите на моќ и личните интереси.
Причините може да бидат различни, но некои се повторуваат толку често што веќе се препознаваат како политичка практика.
АРОГАНЦИЈА
Некои политичари се однесуваат како да не им должат одговор на граѓанките и граѓаните. Како функцијата да им припаѓа ним, а не на јавноста. Таквиот однос ја претвора власта во затворен клуб, наместо во јавна служба.
СТРАВ ОД РАЗОТКРИВАЊЕ
Прашањата често допираат до теми што политичарите сакаат да ги сокријат: неисполнети ветувања, сомнителни договори, злоупотреба на институции, партиски вработувања, корупција, клиентелизам, притисоци врз медиуми и граѓански организации. Затоа, наместо одговор, јавноста добива избегнување.
КРИЕЊЕ ПОГОЛЕМИ ПРОБЛЕМИ
Понекогаш едно прашање води кон многу поголема слика. Прашање за една одлука може да открие цел систем на неодговорност. Прашање за еден тендер ја отвора темата за корупција. Прашање за една неправда може да покаже дека институциите не работат за граѓаните.
НЕДОСТИГ ОД РЕШЕНИЕ
Политичарите често не одговараат затоа што немаат вистински одговор. Немаат план, немаат капацитет или немаат волја да го решат проблемот. Затоа полесно е да се зборува општо, да се ветува повторно или да се обвини некој друг.
ПАРТИСКА КАЛКУЛАЦИЈА
Многу одговори не се даваат затоа што не одговараат на партиската стратегија. Вистината може да биде политички непријатна. Затоа граѓаните често слушаат пропагандни пораки наместо конкретни одговори.
ПОТЦЕНУВАЊЕ НА ЈАВНОСТА
Кога политичарите мислат дека граѓаните брзо забораваат, дека медиумите нема да инсистираат, а институциите нема да постапат, тогаш молкот станува метод на владеење. Се смета дека прашањето ќе помине, дека темата ќе згасне, дека луѓето ќе се уморат. Тоа, за жал, премногу често се случува.
КОНТРОЛА НА НАРАТИВОТ
Наместо да одговорат на прашањето што им е поставено, политичарите често одговараат на прашање што самите би сакале да го слушнат. Така јавната дебата се претвора во сцена за импровизирани перформанси, а не во простор за одговорност.
НАВИКА НА НЕКАЗНИВОСТ
Кога со години нема последици за лагите и злоупотребите, корупцијата или политичкото насилство, тогаш избегнувањето одговор станува нормално и секојдневно. Непотребно е посебно да се истакнува дека нормализираната неодговорност е смртно опасна за демократијата.
Прашањата не се, односно не треба да бидат непријатност што политичарите треба да ја избегнат. Имено, тие се суштината на демократијата. Граѓанките и граѓаните имаат право да прашуваат: Каде се парите? Кој ја донел одлуката? Зошто институциите молчат? Зошто ветувањата не се исполнети? Кој ќе одговара? Кога ќе има правда? Како ќе живеат луѓето?
Критиката е важна. Досетките, огорчените повици за одговорност, барањата за оставки, личните сведоштва и секојдневните маки на луѓето се дел од јавниот глас. Ставовите на луѓето, нивните судбини низ лавиринтите на институциите, сиромаштијата во која запаѓаат, неправдите што ги трпат – не може и не смее да се игнорираат.
Нема лошо време за поставување прашања. Секое време е вистинско кога се бара одговорност. А институциите и политичарите имаат обврска да одговорат – јасно, точно и навремено.
Споделете ваше мислење, пример, искуство, порака или прашање. Кои прашања останале без одговор? Кој молчи? Кој избегнува? Кој ја менува темата? И што треба да направат граѓанките и граѓаните кога политичарите одбиваат да одговорат?
Можеби политичарите се обидуваат да ги контролираат медиумите, но граѓанките и граѓаните го контролираат ЦИВИЛ. Затоа, коментирајте, прашувајте, посочете. Дајте пример, споделете искуство. Побарајте одговор. Ние сме тука – заедно со вас.
ЦИВИЛ – Центар за слобода
Во ера на дезинформации, националистички популизам и авторитаризам, неопходна е вашата поддршка за ЦИВИЛ
Поддржете ги независните медиумски платформи на ЦИВИЛ во борбата против дезинформациите, национализмот, хибридните закани и авторитаризмот
Дајте го својот придонес СЕГА
