Франција се соочува со нов бран масовни протести, предводени од средношколци кои бараат подобри услови за образование, поголеми инвестиции во јавните училишта и одговорност од институциите. Движењето, кое започна во втората половина на септември во париското предградие Кретeј, се прошири низ земјата и ги вклучи студентите, наставниците, родителите и дел од синдикатите.
Најновиот бран демонстрации се одржа во четвртокот, 8 октомври. Според француското Министерство за внатрешни работи, на протестите учествувале околу 71.500 луѓе, од кои 24.500 во Париз. Биле приведени повеќе од 500 лица, а во дел од градовите демонстрациите биле проследени со судири со полицијата.
Два дена претходно, на 6 октомври, официјалната процена за учеството на национално ниво изнесувала 266.000 луѓе, додека организаторите тврдат дека на улиците излегле околу 450.000 демонстранти. И покрај најавите на владата дека ќе ги разгледа барањата, протестните организации најавија нова мобилизација за 13 октомври.
Училишта без доволно наставници и со несоодветни услови
Во центарот на протестите се проблемите со кои учениците и наставниците се соочуваат секојдневно: недостиг од наставен кадар, пренатрупани училници, преоптоварени распореди и училишни објекти што не ги исполнуваат потребните услови.
Ученици пријавуваат дека со месеци немаат наставници по одредени предмети, вклучително и предмети важни за завршните испити. Во некои училишта се посочуваат протекување вода, несоодветни санитарни услови, присуство на глодари и проблеми со греењето или ладењето.
Покрај условите во училиштата, дел од средношколците го критикуваат и системот Parcoursup, преку кој се вршат пријавувањето и распределбата за упис во високото образование. Тие укажуваат на стресот, неизвесноста и нееднаквите можности што ги чувствуваат при преминот од средно на универзитет.
Владата ветува 3.000 наставници, но барањата остануваат
Француската влада се обидува да го смири незадоволството со најави за дополнителен наставен кадар, разговори со учениците и подготовка на нови мерки.
Министерот за образование Едуар Жефреј најави распоредување 3.000 дополнителни наставници, со цел да се одговори на недостигот од кадар и потребата од замени во училиштата. Владата најави и разгледување на преоптоварените училишни распореди и подобрувања поврзани со преминот кон високото образование.
На 6 октомври Министерството за образование отвори национална консултација преку платформата Agora, на која средношколците можат анонимно да ги споделат своите проблеми и предлози. Консултацијата трае до 23 октомври, а владата најави дека ќе ги разгледа резултатите во рамките на подготовката на одговорот на кризата.
Полициските интервенции отвораат нов фронт на незадоволство
Покрај образовните барања, сè поважен дел од протестите е прашањето за постапувањето на полицијата и безбедноста на младите демонстранти.
На 6 октомври, за време на демонстрациите, полицијата употреби солзавец, а беше пријавено дека тинејџер претрпел тешка повреда при експлозија на полициска шок-граната, при што ја загубил раката. По инцидентот, владата најави суспендирање на употребата на шок-гранати при обезбедувањето на протестите.
На 8 октомври повторно имаше судири во Париз, вклучително и пред средното училиште „Елен Буше“, каде што полицијата употреби солзавец за да ги растера учениците кои поставиле барикади. Во други градови беа пријавени инциденти со оштетување имот и напади.
Јавните финансии ја ограничуваат владината реакција
Образовната криза се одвива во време кога Франција се соочува со притисок да го намали буџетскиот дефицит и да го ограничи растот на јавниот долг. Токму оваа противречност е еден од клучните аспекти на актуелните протести: учениците и наставниците бараат повеќе средства за јавните услуги, додека владата се обидува да ги усогласи тие барања со финансиските ограничувања.
Протестите стануваат дел од политичката битка
Незадоволството на учениците веќе се прелева и во пошироката политичка дебата во Франција, во пресрет на претседателските избори во 2027 година.
Лидерката на крајната десница Марин Ле Пен го нагласува прашањето за насилството и уништувањето имот, додека лидерот на левичарската партија „Непокорна Франција“, Жан-Лик Меланшон, ги поддржа демонстрантите и ја критикуваше полициската реакција. Премиерот Лекорни, од своја страна, предупреди дека политичките актери не треба да го користат незадоволството на младите за продлабочување на конфликтите.
Најавената мобилизација за 13 октомври ќе биде следниот показател дали владините ветувања ќе го намалат незадоволството или протестите ќе продолжат да се шират.
Подготви: Б. Јордановска
ЦИВИЛ МЕДИА
ПОДДРШКА ЗА ЦИВИЛ. ДОНИРАЈТЕ ДЕНЕСКА.
Ако го цените тоа што го прави ЦИВИЛ, поддржете ја нашата работа.
Вашата поддршка ни овозможува да известуваме, да ја одржуваме платформата за демократски дијалог, да објавуваме едукативни содржини, да се бориме против лагите и да ги браниме човековите права и слободата.
Поддржете го ЦИВИЛ. Донирајте ДЕНЕСКА.
