Лидерите на Бразил и Куба го откажаа своето присуство на овонеделниот самит на БРИКС, чиј домаќин во Русија е претседателот Владимир Путин.
„За жал, како што стана познато денеска, претседателот на Бразил Лула да Силва и претседателот на Куба Мигел Дијаз-Канел нема да можат да дојдат поради непредвидени околности“, рече помошникот на претседателот на Кремљ, Јуриј Ушаков во коментарите што ги објавија руските државни медиуми на 21 октомври,
Како што пренесува Кијив Индипендент, Лула (78) наводно доживеал мало крварење на мозокот откако паднал во својот дом викендот, а наместо тоа ќе се појави преку видео конференција.
Дијаз-Канел има „сериозни енергетски проблеми“, објавија руските државни медиуми.
БРИКС, составен од Русија, Кина, Индија, Бразил и други нации, е група на економии во развој кои често се прикажуваат како противтежа на светот предводен од Западот.
Четири нови членки – Египет, Етиопија, Иран и Обединетите Арапски Емирати – се приклучија на меѓународната организација на почетокот на 2024 година. Ова го означи првото проширување на групата од декември 2010 година, кога Јужна Африка стана членка.
Куба побара да се приклучи на групата БРИКС како „земја партнер“ во официјално писмо до рускиот претседател Владимир Путин, изјави претставник на кубанското Министерство за надворешни работи на 8 октомври.
Со оглед на тоа што Русија е сè поизолирана на меѓународната сцена и принудена да се сврти кон земји како Северна Кореја за поддршка, Москва се надева дека самитот може да испрати порака до западните земји дека сè уште може да даде одредено влијание.
Кремљ, кој сака да го претстави тридневниот состанок кој започна на 22 октомври како еден од „најголемите надворешнополитички настани досега“ во Русија, доби неочекуван удар откако Казахстан одби да се приклучи на БРИКС пред самиот состанок,на што Русија веднаш одговори со забрана за увоз на овошје и зеленчук.
Како што објави Политико, руската агенција за безбедност на храна одби да даде дозвола за увоз на овошје и зеленчук од Казахстан, за што вистинската причина, според аналитичарите, е одбивањето на властите во земјата да се приклучат на БРИКС. Иако агенцијата соопшти дека одлуката е донесена поради „одбивањето на релевантните власти од Казахстан да обезбедат фитосанитарна безбедност“, овој потег е направен само неколку дена откако властите во Астана одбија да се приклучат на БРИКС.
Казахстан е најголемата економија во Централна Азија, а 11 отсто од вкупниот извоз на земјата се „трошат“ за испраќање стоки во Русија, која е нивни трет најголем надворешно трговски партнер. Властите во Казахстан го испратија своето одбивање за членство во БРИКС неколку дена пред големиот самит на оваа организација, каде домаќин ќе биде Русија. Турција и Куба пак изразија желба да влезат во БРИКС.
„Во моментов и најверојатно во догледна иднина, Казахстан ќе се воздржи од поднесување апликација до БРИКС“, рече портпаролот на казахстанскиот претседател, Берик Уали, во интервју за локалните вести во средата.
Уали додаде дека претседателот Касим-Жомарт Токаев постојано зборувал во корист на Обединетите нации како „универзална и незаменлива меѓународна организација“ и рече дека Советот за безбедност на ОН треба да се реформира за да ги земе предвид интересите на регионалните сили.
Одлуката на Казахстан претставува удар за рускиот претседател Владимир Путин, кој се обидува да го означи БРИКС како сојуз на „глобалното мнозинство“ како дел од напорите на Москва да го оспори доминантниот Запад и да ги оспори санкциите поврзани со руската војна против Украина.
Портпаролот на Путин, Дмитриј Песков, рече дека БРИКС не ги заменува ОН, напротив, „тоа ја надополнува, а не противречи на нејзината меѓународна природа“.
„Казахстан е наш пријател, наш стратешки партнер, наш сојузник. Ги цениме нашите односи. Ова е првото нешто. Затоа, се разбира, самиот Казахстан носи одлуки за форматот на учество во одредени организации“, рече Песков.
И покрај дипломатските тензии кои дојдоа во пресрет на самитот на БРИКС, планиран да се одржи од 22 до 24 октомври во рускиот град Казан, најверојатно, според предвиденото ќе учествува казахстанскиот претседател Токаев како гостин на проширен состанок следниот четврток.
Драган Мишев
