На секојдневниот граѓански форум на ЦИВИЛ, каде граѓанките и граѓаните можат да ги изразат своите мислења, вчера го поставивме прашањето: „Дали треба да се воведе задолжителен воен рок?“. Одговорите откриваат длабока поделба меѓу граѓаните, како и различни визии за тоа што би значело ова за младите и за државата.
Многумина сметаат дека задолжителната служба би била корисна за младите, како начин да научат ред, дисциплина и одговорност.
„Да се научат на ред, да станат сериозни личности“, пишува еден учесник, додека друг додава дека служба во армијата е „школо за иднината“ која ги гради младите во зрели и одговорни граѓани. Некои коментираат дека слично како во времето на ЈНА, младите би биле подобро воспитани и подготвени за животните предизвици. „Па подобро воен рок, дури имаше воен рок младите беа по паметни“, пишува еден граѓанин, нагласувајќи дека дисциплината и редот во минатото носеле корисни резултати.
Сепак, не сите се согласуваат. Дел од граѓаните прашуваат: „Кој да служи воен рок, кога многу млади заминаа од земјата?“ Тие посочуваат дека многу млади ја напуштиле земјата и прашуваат кого всушност би опфатил новиот закон. Други сметаат дека воен рок е непотребен бидејќи Северна Македонија е членка на НАТО и безбедноста на државата е обезбедена.
Некои ја критикуваат можната корупција и злоупотребите, потсетувајќи дека класичната војска може да носи психолошки и физички ризици: „Бевме сведоци на тоа кога 2000 деца, млади војници, последните во ЈНА беа однесени некаде во Босна, Хрватска… многу од нив кои се вратија беа со психички промени, ментални и физички инвалидитети…“
Коментарите откриваат и еден вид ироничен реализам. Едни велат дека денешната младина „не знае ни пешки да оди“, други предупредуваат дека богатите ќе ги избегнат обврските, додека обичните граѓани ќе мора да служат во армијата. Некои посочуваат дека е неопходна професионална армија наместо задолжителен рок, со цел да се избегнат проблемите и злоупотребите.
Меѓутоа, низ многуте одговори се провлекува една заедничка грижа – желбата младите да стекнат ред, одговорност и чувство на припадност. „Треба да поќувствуваат што е закон, а не мама, тато, дедо, баба…“, пишува еден граѓанин, отсликувајќи дел од мислењето дека армијата може да биде место каде младите учат за животот и одговорноста.
Форумот ја открива сложеноста на темата. Граѓаните сакаат младите да бидат воспитани и подготвени за животот, но реалноста – од иселувањето на младите до организацијата на армијата – ја прави одлуката за воведување на воен рок тешка и контроверзна. На крај, реакциите покажуваат дека прашањето не е само за обврската на младите да одат во армија, туку и за тоа како државата се грижи за нивната иднина и како се воспоставува редот и одговорноста во општеството.
Сите прашања на денот може да се најдат во рубриката ФОРУМ на интернет весникот ЦивилМедиа.
Подготви: Д. Т.
