Белата куќа на американскиот претседател Доналд Трамп предлага драматични кратења на буџетот на американскиот Стејт департмент, вклучително и запирање на речиси целото финансирање на НАТО, ОН и над 20 други меѓународни организации, објави Вашингтон пост на 14 април, повикувајќи се на внатрешен нацрт-документ, пренесува Кијив Индипендент.
Предложените кратења за следната фискална година, наводно, ќе остават 28,4 милијарди долари за сите активности на Стејт департментот, што е намалување за 48% од буџетот за 2025 година одобрен од Конгресот.
Планот ќе зачува само минимална поддршка за неколку агенции, како што се Меѓународната агенција за атомска енергија и Меѓународната организација за цивилно воздухопловство.
Според Политико, финансирањето за „придонеси за меѓународните организации“, веројатно вклучувајќи ги и институциите на ОН, ќе биде намалено од 1,5 милијарди долари на 169 милиони долари.
Иако предлогот ќе бара одобрување од Конгресот, кратењата се усогласуваат со пошироките напори на Белата куќа за намалување на федералните трошоци.
На 10 март, администрацијата на Трамп објави раскинување на 83% од договорите за странска помош на Американската агенција за меѓународен развој (УСАИД).
Кратењата имаат широки импликации за хуманитарните напори, особено во Украина, каде што УСАИД обезбеди 2,6 милијарди долари хуманитарна помош, 5 милијарди долари развојна помош и преку 30 милијарди долари директна буџетска поддршка од почетокот на целосната инвазија на Русија.
Трамп долго време изразува непријателство кон НАТО, постојано обвинувајќи ги европските сојузници за недоволно финансирање на Алијансата и заканувајќи се дека ќе и дозволи на Русија да ги напаѓа членки кои не ги исполнуваат условите.
Се чини дека предлогот за елиминирање на финансирањето на НАТО го ескалира тој став во формална политика.
Пред да биде назначен за време на Трамп, државниот секретар Марко Рубио постојано го бранеше НАТО. Во 2023 година, Рубио ко-спонзорираше двопартиско законодавство кое бара одобрување од Конгресот пред секој претседател да може еднострано да ги повлече САД од алијансата.
Некои членови на кругот на Трамп, вклучително и милијардерот и советник Илон Маск, повикаа САД да излезат од НАТО, а генерално се очекува САД да повлечат некои војници од источното крило на алијансата.
Додека Европа се соочува со растечка руска агресија и беснее војна во Украина, предложеното повлекување на поддршката на САД за НАТО и ОН може драстично да ја преобликува безбедносната архитектура на Западот и да го наруши кредибилитетот на Вашингтон како глобален лидер.
Д. Мишев
