Американскиот претседател Доналд Трамп ја засили предизборната кампања за ноемвриските меѓуизбори со ветување дека секој полнолетен Американец би можел да добие 5.000 долари „дивиденда“, доколку Републиканската партија ја задржи контролата врз Конгресот.
Ветувањето, изнесено на републиканската конвенција во Далас, доаѓа во момент кога контролата врз двата дома на Конгресот е неизвесна. Републиканците во моментов имаат мнозинство и во Сенатот и во Претставничкиот дом, но демократските кандидати во повеќе клучни трки ја зголемуваат конкуренцијата.
Трамп ја претставува исплатата како „дивиденда“ од економскиот успех и приходите од царините. Сепак, според анализата на Reuters, програмата би опфатила околу 240 милиони полнолетни Американци и би чинела околу 1,2 трилиони долари. За нејзино спроведување би била потребна согласност од Конгресот, а приходите од царините во моментов се далеку под потребното ниво за финансирање на ваква исплата.
Трамп дополнително објасни дека исплатата би следувала по изборите, доколку републиканците ја задржат контролата врз Конгресот. Тој тврди дека средствата би можеле да бидат обезбедени преку царинските приходи. Економисти, меѓутоа, предупредуваат дека разликата би морала да се покрие преку дополнително задолжување, со можни последици врз инфлацијата и федералниот дефицит.
Додека Трамп повторно ја става сопствената политичка тежина во центарот на републиканската кампања, неговиот потпретседател Џеј-Ди Венс ја искористи конвенцијата за да излезе од сенката на претседателот.
Во својот 40-минутен говор, Венс се обрати директно до про-Трамповата база со пораки за национална гордост, економска сигурност, безбедност и конзервативни вредности. Настапот беше внимателно следен како можен показател за неговите амбиции за претседателските избори во 2028 година.
Reuters оценува дека Венс се наметнува како еден од најсериозните потенцијални наследници на Трамп, иако самиот Трамп сè уште нема формално поддржано наследник. Како можни имиња се споменуваат и други високи републикански функционери, меѓу кои и државниот секретар Марко Рубио.
Интересно е што Венс во својот настап избегна директно да ја отвора темата за војната со Иран, иако таа претставува едно од најчувствителните прашања за администрацијата. Фокусот беше ставен на домашната политика и на мобилизацијата на републиканската база.
Американските меѓуизбори ќе се одржат на 3 ноември 2026 година. Се избираат сите 435 членови на Претставничкиот дом и 35 сенатори. Републиканците во изборната година влегуваат со мнозинство во двата дома, но нивната позиција е под притисок.
За демократите е потребно да освојат четири сенатски места за да обезбедат мнозинство, а трките за Сенатот стануваат сè поконкурентни. Во Претставничкиот дом, маргината на републиканското мнозинство е исто така ограничена, што ја зголемува важноста на секоја конкурентна изборна единица.
Трамп, пак, во изборната кампања влегува со релативно ниска поддршка и со економија која останува едно од најважните прашања за гласачите. Во таков контекст, ветувањето за 5.000 долари претставува обид да се понуди директна економска порака до гласачите, додека настапот на Венс истовремено отвора и друга тема: кој ќе ја преземе политичката сила на Трамп кога неговата ера ќе заврши?
Б. Јордановска
