Франција е зафатена од масовни протести на средношколци, кои започнаа во парискиот регион, а за само неколку дена се проширија низ земјата. Она што започна како незадоволство од состојбите во училиштата прерасна во сериозна општествена криза, со стотици блокирани училишта, полициски интервенции, апсења и инциденти со насилство.
Најголемиот дел од барањата на учениците се однесуваат на образованието и условите во кои тие учат. Тие бараат повеќе наставници, навремена замена на отсутните професори, поголеми вложувања во образовниот систем, реконструкција на дотраените училишни објекти и подобри услови за учење.
Учениците го критикуваат и притисокот поврзан со системот Parcoursup, преку кој се врши приемот во високото образование, како и преоптоварените распореди и пренатрупаните паралелки.
Absolute chaos across France:
625 arrests
83 police officers attacked
32 teachers injured
Hundreds of schools burned down
Vehicles and churches set on fireNorth African and far-left students have declared war against the French state. pic.twitter.com/zTSE5L0vFU
— Dr. Maalouf (@realMaalouf) October 1, 2026
Она што започна како ученичко незадоволство, за неколку дена прерасна во масовно движење. Според француските власти, на 1 октомври биле регистрирани околу 900 демонстрации, блокади и други инциденти поврзани со средните училишта, додека пристапот бил блокиран и до околу 30 универзитетски кампуси.
Повеќе од 400 училишта затворени
Според француските власти, повеќе од 400 училишта се затворени, додека претходниот ден биле регистрирани околу 900 протести, блокади и други инциденти поврзани со средните училишта.
Движењето се прошири и кон универзитетите. Околу 30 кампуси биле блокирани или погодени од протестите, според француските извештаи.
Но протестите не останаа само на блокади и демонстрации.
🚨 LES LYCÉES FRANÇAIS BRÛLENT
Les BLOCUS continuent partout en France et notamment au lycée Nelson Mandela à NANTES qui a été incendié ce MATIN !!
Le mouvement devrait maintenant s’étendre aux universités. pic.twitter.com/GRGlbO0KMU
— Kultur (@Kulturlesite_) October 1, 2026
Во повеќе градови се регистрирани палење канти и возила, пожари во училишта и судири со полицијата. Пријавени се инциденти во Париз, Марсеј, Лил, Нант, Стразбур и други градови.
Речиси 2.000 приведени
Ескалацијата на протестите предизвика остра реакција на француските власти.
Министерството за внатрешни работи соопшти дека во текот на четвртокот биле приведени 1.949 лица, додека Министерството за правда известило дека од почетокот на протестите околу 1.793 лица биле задржани во полициски притвор.
Министерот за правда Жералд Дарманен изјави дека протестите во делови од земјата веќе се претвориле во проблем на јавниот ред и дека не сите лица што учествуваат во насилните инциденти се нужно средношколци.
Кога барањата на учениците стануваат политичка криза
Француската влада се соочува и со политички спор околу тоа кој стои зад протестите.
Француските разузнавачки служби, според извор близок до премиерот, на владиниот кризен состанок изнеле проценка дека политичари од радикалната левица биле вклучени во иницирањето на протестното движење. Од La France Insoumise (LFI) ги отфрлаат тие обвинувања.
Премиерот Себастиен Лекорни свика кризен состанок, а владата ги откажа дел од планираните активности на министрите поради ситуацијата. Министерот за образование Едуар Жефре најави средби со ученички организации, родителите и претставници на наставниците.
„Не нè слушаат“
Во основата на протестите останува едноставна порака од учениците: тие сакаат подобри услови за образование и чувство дека институциите ги слушаат.
Претставници на ученичките организации бараат масовно вработување наставници и итен план за реконструкција на училишната инфраструктура.
Така, протестите во Франција денес се наоѓаат на пресекот меѓу образованието, незадоволството на младите, социјалните политики и политичката борба.
Од една страна се бара одговор на реалните проблеми во училиштата. Од друга, насилството, пожарите и нападите врз јавниот имот ја менуваат природата на протестите и отвораат прашање за границата меѓу демократскиот протест и нарушувањето на јавниот ред.
Француската влада сега е исправена пред предизвикот да одговори на барањата на младите, но и да обезбеди безбедност за учениците, наставниците и граѓаните.
Прашањето што останува е дали Франција ќе успее да го слушне гласот на учениците пред незадоволството да прерасне во уште подлабока општествена конфронтација.
