Четврти панел на Зелен ЦИВИЛ на тема „Македонската зелена агенда: Реалност или тешко остварлива цел?“.
Учесници на панелот се Никола Наумоски, политиколог и Соња Танеска, уредничка на Градска.мк.
Зелената агенда, еколошките прашања и одржливиот развој се неизоставен дел од политичките програми и дел од пи-арот на институциите на државно и локално ниво, како и на пошироката јавност, но и медиумите, граѓанското општество, па и академската фела. Пост-ковид периодот, економската криза, руската агресија врз Украина, но и чекорите кон ЕУ, ги отворија вратите, не само за креирање стратегии, туку и во инвестирање и имплементирање на проекти што ќе придонесат кон зелената транзиција на земјата.
Панел –дискусијата е дел од проектот „Зелен форум“ што Зелен ЦИВИЛ го спроведува во соработка со Фондацијата Хајнрих Бел.
На прашањето колку е реална зелената агенда, Соња Танеска, уредничка на Градска.мк одговори дека доколку се споредиме со Словенија, според големина, број на население, ако можела да ги искористи предпристапните фондови на ЕУ, и да се трансформира, како една од најеколошките држави, особено со примерот на главниот град Љубљана, тогаш може и Македонија,
Според мене потребна е воља и стратегија. Ако го земеме градот Скопје зелени агенди, политиката е таа која ги диктира зелените агенди, политиката е таа која го диктира неговиот развој. Пранешниот градоначалник Петре Шилегов воспостави накаква агенда во неговиот мандат во однос на екологија, гасификација, тоа се смени откако дојде Арсовска, којакажа дека и е во фокусот зелената агебда , меѓутоа реалноста е сосема поинаква. Не ја гледаме во целост таа зелена агенда, изгубивме 2 години од нејзиниот мандат, изгубивем многу од таа стратегија, вели Танеска.
Сето тоа се сопре, имам чувство како за инает да не се искористуваат до максимум тие европски фондови, додава таа.
Според политиколог Никола Наумовски , Зелена агенда може да ја сфатиме како уште една европска фраза која треба да покрие некаков процес во наредните неколку години,
Но зелената агенда е многу повеќе од тоа, тоа е прашање кое Македонија треба да си го одговара без разлика дали сме кандидат за член во ЕУ, дури и ЕУ да не е во близина, дури и да се наоѓаме на друг континент.
Зелените прашања се од егзистенцијално значење за секоја земја, за секој град.Прашањата за зелените процеси, прочистувања, инфраструктура, се прашања кои мора да ги одговориме што побрзо. Дополнително тие се измешани со европските процедури, но и со непостоењето на вистинска зелена политичка опција кај нас, нешо што го има како пракса последните 30,40 ,50 години во напредните западни демократии, и кои се „виновни“ што денес ЕУ ја наметнува зелената агенда прашања на кандидатите, потенцира Наумоски.
На прашањето на Јордановска кои се слабите алки во проблематиката како да го промениме менталниот склопна граѓаните, да не размислуваат про или против еколошките прашања, туку тоа да произлегува од нив самите, зелената агенда да им биде приоритет, вклучително и на локалната самоуправа, Танеска го истакна примерот како истите тие луѓе кога ќе отидат во Еропската унија знаат и тоа како да бидат еколошки освестени, но кога се во Македонија не се толку еколоѓки освестени.
Ова е можеби едно клише кое сме го виделе во реалноста како функционира, а зошто е тоа така- стравот од казните во странство, вели Танеска. Мислам дека во Македонија има неостаток од ценење на ресурсите, не ја цениме водата како природен ресурс, ја користиме максимално некорисно, за полевање бавчи.
Според мене, плаќањето казни и високи комуналии, колку и да звучи како непопуларна мерка, мислам дека тоа ниту една власт не сака да го воведе, е еден од успешните модели во Шведска, вели Танеска и нагласува дека на еколошката свест треба да се работи уште од мали нозе, од дома.
Наумоски го посочи примерот како сите сме подготвени инстантно да ги платиме сметките за телефон, а при тоа бараме начин сметките за смет, за вода, за училиште, за градинка да ги одложиме колку што можеме повеќе.
Тоа ме натера да помислам колку ние всушност евтино плаќаме за целиот тој процес на комунален отпад да биде решен од Градот и на крајот сепак да бидеме незадоволни како изгледа градот во смисла на хигиената, вели Наумоски.
