Азербејџан го „заврши“ етничкото чистење на Нагорно-Карабах, тврдеше Ерменија пред Врховниот суд на ОН. Во случајот покренат од Ереван против својот Кавкаски сосед и ривал за наводна дискриминација и етничко чистење, адвокатите на Ерменија во вторникот изјавија пред Меѓународниот суд на правдата (МСП) дека Баку „ги брише сите траги од присуството на етничките Ерменци“ на спорната територија .
„Откако се закануваше дека ќе го стори тоа со години, Азербејџан го заврши етничкото чистење на регионот“, тврди претставникот на Ерменија, Јегише Киракосјан.
Двете кавкаски земји ја оспоруваат територијата на Нагорно-Карабах во текот на три децении од распадот на Советскиот Сојуз. Ереван се обидува да го привлече меѓународното внимание на планинската енклава откако Баку ја презеде контролата во воена операција во септември, пренесува Ал Џезира.
Случајот на МСП, поднесен од Ерменија во 2021 година, го обвинува Азербејџан дека го велича расизмот и дозволува говор на омраза против Ерменците и уништува ерменски културни места.
Ерменија тврди дека Азербејџан го прекршил договорот за антидискриминација на ОН. Баку ги отфрла сите обвинувања против него.
Случајот произлегува од војната во 2020 година за Нагорно-Карабах во која загинаа повеќе од 6.600 луѓе, еден од трите целосни конфликти кои дваете земји ги водеа за ова прашање. Вооружените сили на Азербејџан повторно го зазедоа планинскиот регион во септември по повеќегодишна контрола на етничките Ерменци , што ги натера повеќето етнички Ерменци да избегаат во Ерменија. Киракосјан рече дека Баку „сега ја консолидира својата контрола над Нагорно-Карабах со систематско бришење на сите траги од присуството на етничките Ерменци, вклучително и ерменското културно и верско наследство“.
Тој им рече на судиите дека Баку „сè повеќе ги карактеризира тврдењата за човекови права на Ерменија како некој вид оспорување на суверенитетот или територијалниот интегритет на Азербејџан“.
„Азербејџан е во голема заблуда. Ерменија нема претензии за територијата на Азербејџан и исто така е посветена на воспоставување услови за вистински и траен мир“, тврди адвокатот.
Во понеделникот, првиот ден од сослушувањето, Азербејџан му кажа на судот дека повеќето жалби на Ерменија не спаѓаат во опсегот на договорот во ОН.
Адвокатите на Баку, исто така, ја обвинија Ерменија дека не се вклучила вистински во преговорите, предуслов според договорот за поднесување на случајот до МСП. Киракосјан ги отфрли тврдењата.
„Ерменија преговараше со Азербејџан со добра волја и продолжи со дискусиите многу подалеку од полезноста“, рече тој.
Во ноември, судот издаде итни мерки во случајот, наредувајќи Азербејџанајџан да им дозволи на етничките Ерменци кои избегаа од Нагорно-Карабах да се вратат.
Азербејџан вети дека ќе ја обезбеди безбедноста и сигурноста на сите жители, без разлика на националното или етничкото потекло, и дека не ги принудил етничките Ерменци да го напуштат Карабах.
Разговорите ќе ги опфатат само правните приговори за јурисдикцијата на МСП и нема да навлегуваат во основаноста на тврдењата за дискриминација. Конечната пресуда во двата случаи би можела да трае со години, а МСП нема начин да ги спроведе своите пресуди.
Подготви: Д. Мишев
