Додека беснее конфликтот во Газа и Украина, а тензиите се зголемуваат околу Тајван, во Пекинг, американскиот државен секретар Антони Блинкен штотуку одржа тешки разговори со кинескиот министер за надворешни работи Ванг Ји. И покрај изјавата на Си Џинпинг на заедничката прес-конференција дека САД и Кина треба „да бараат заедничка основа… наместо да се впуштаат во маѓепсан натпревар“, се чини дека напорите за детант беа неплодни.
Сепак, во екот на влошената геостратешка криза, претседателот Бајден минатата недела потпиша закон со кој се заканува забрана на TikTok, апликација за социјални медиуми во која уживаат милиони млади луѓе ширум светот. Што ни кажува оваа љубопитна врска на настани?
Во суштина, неоправданата привлечност на TikTok е во срцето на работата. Активноста на социјалните медиуми ја зафати новата глобална генерација и има неколку ограничувања за пристапот на таквите платформи до податоците што ги поседуваат нивните корисници.
Бидејќи сопственикот на TikTok, ByteDance, е Кинез, тој е обврзан со закон да и служи на кинеската држава. За возврат имаше наводи дека информациите собрани од TikTok се експлоатирани од кинеската држава, поради што западните влади, вклучително и ОК и САД, ја забранија нивната употреба на владини уреди. Исто така, постои значителен сомнеж дека алгоритмите што се користат на платформата се користат за да им се претстават на корисниците политички корисни наративи.
Ако ByteDance одбие да ја продаде платформата и наместо тоа дозволи да биде забранета или затворена, многумина ќе го сфатат ова како показател дека Пекинг повеќе ќе ја цени контролата на чувствителните алгоритми отколку просперитетот на компанијата што ги користи. Сите индикации се дека Кина ќе ја блокира секоја продажба.
Меѓутоа, како што пишува британски Телеграф, проблемот е поголем од една апликација. Кинеската комунистичка партија го вооружи секој аспект од своите интеракции со надворешниот свет со цел да го поткопа, порази и замени Западот како арбитер на глобалните норми. По долгогодишно слепо негирање или компромитиран молк, во изминатите неколку недели имаше забележителен пораст на вниманието на западните медиуми за тоа колку далеку и брзо напредува овој процес.
Се издвојуваат неколку случаи. Во Пекинг оваа недела, американскиот државен секретар Блинкен рече дека САД и Кина треба да бидат јасни кои се нивните разлики, „за да се избегнат погрешни пресметки“. Ова очигледно ја вклучуваше кинеската поддршка за Владимир Путин, која Блинкен ја опиша како „помагање да се поттикне најголемата закана“ за безбедноста на Европа во една генерација. Од своја страна, Ванг Ји ги презеде добро истрошените поплаки за Јужното Кинеско Море и Тајван и ги повика САД „да не се мешаат во внатрешните работи на Кина“ или „да газат на црвените линии на Кина за суверенитетот, безбедноста и развојот на Кина“. Нема знаци, сумирано, за намалени тензии, а камоли за подобри односи.
Соочувајќи се со реалноста зад растечкото отуѓување меѓу САД и Кина, британската влада почнува да покажува во јавноста дека и таа има проблем со Кина. Разузнавањето што ги идентификува кинеските сајбер-напади врз пратениците, работеше две години, сега е јавно. Минатата недела, директорот на безбедносните служби ги информираше универзитетите за заканата што ја претставуваат „непријателските држави“ со намера да го ограбат британските истражувања.
Оливер Дауден, заменик-премиер, рече дека штотуку „најавил независен преглед за да се разгледа сајбер безбедноста“ во критичната национална инфраструктура на Британија (ЦНИ). Минатата година, директорот на ФБИ, Кристофер Вреј, им кажа на сојузниците „Five Eyes“ дека кинеска хакерска група навлезе во американската ЦНИ, давајќи му на Пекинг способност да „нанесе хаос“ подготвувајќи се за „уништувачки удар“. Можеме да се претпостави дека работите се слични и во ОК.
Во меѓувреме, како што дознава Sky News, кинеската држава го хакирала Министерството за одбрана.
Денеска на пратениците ќе им биде соопштено за огромен напад на податоците во кое е вклучено Министерството за одбрана, насочено кон услужниот персонал.
Иако британската Влада нема да ја именува инволвираната земја, Скај њуз дознава дека тоа е Кина. Кинеската држава треба да биде обвинета за два или три обиди за хакирање на вработените во Министерството за одбрана – вклучувајќи го и персоналот.
Сајбер-нападот беше врз системот на плати со актуелен сервисен персонал и некои ветерани. Во голема мера се разоткриени имиња и банкарски податоци. Британското МО смирува дека сите плати ќе бидат исплатени овој месец.
Тобијас Елвуд, конзервативен пратеник и поранешен војник, изјави за Скај њуз дека Кина „најверојатно гледа на финансиски ранливите со став дека може да бидат принудени да испорачаат во замена за готовина“.
Се очекува дека секретарот за одбрана Грант Шапс денеска ќе даде изјава пред Заедницата, при што Би-би-си известува дека тој ќе изнесе „план од повеќе точки“ кој ќе вклучува акција за заштита на погодените мажи и жени.
МО се надева дека персоналот кој служи нема да биде загрижен за нивната безбедност. Утре ќе добијат совети и поддршка.
Системот на изведувачот не е поврзан со главните компјутерски системи на Министерството за одбрана и е отстранет со започнатата ревизија. MO работи со голема брзина во последните 72 часа за да го разбере обемот на хакирањето откако беше откриен во последните денови.
Се разбира дека истрагата досега не покажала дека се земени никакви податоци.
Ова може да покрене прашања за тоа дали другите земји со предизвикувачки односи со Кина ќе сакаат да споделат чувствителни разузнавачки информации со ОК.
Ова се случува за помалку од два месеци откако кинеските „државни актери“ беа обвинети од владата за две „злонамерни“ кампањи за сајбер напади во ОК.
Одржувајќи говор во Заедницата во март, вицепремиерот Оливер Дауден откри дека двата инцидента вклучувале напад врз Изборната комисија – одговорна за надзор на изборите и политичките финансии – во 2021 година и насочени напади против кинеските скептични пратеници.
Секретарот за одбрана во сенка на лабуристите, Џон Хили, рече дека има „толку многу сериозни прашања за секретарот за одбрана во врска со ова, особено од персоналот на силите чии детали биле цел“.
Тој додаде: „Секоја таква непријателска акција е крајно неприфатлива. Парламентот утре ќе очекува целосна изјава на Комонс“.
Сер Иен Данкан Смит, конзервативен пратеник и поранешен војник кој е санкциониран од Кина, изјави за Sky News:
„Ова е уште еден пример зошто владата на ОК мора да признае дека Кина претставува системска закана за ОК и да го промени интегрираниот преглед на го одразуваат тоа.
„Нема повеќе преправање, тоа е злонамерен актер, кој ја поддржува Русија со пари и воена опрема, работи со Иран и Северна Кореја во новата оска на тоталитарните држави.
Елвуд изјави дека сега на потешкиот начин учиме како уметничката војна брзо се менува како што напредува технологијата.
„Одбраната на дигиталниот терен сега е исто толку важна како и физичкиот – ова е уште еден потсетник зошто треба да инвестираме повеќе во одбраната и безбедноста. Тергетирањето на платниот список и банкарските податоци на Министерството за одбрана веројатно беше гледање на финансиски ранливите со став дека може да бидат принудени во замена за готовина.
„И ако овој тип на сајбер напади се случува овде во ОК, можеме да претпоставиме дека и други земји на НАТО ќе бидат цел на напади“, додаде тој.
Кинескиот претседател Си Џинпинг, кој моментално е на турнеја низ Европа ( иако не треба да ја посети ОК), денешниот ден го помина во Париз, а утре со францускиот претседател Емануел Макрон ќе отпатува на Пиринеите, по што тој ќе ги посети Србија во среда и Унгарија во четврток – двете земји кои се во пријателски односи со Пекинг.
Кина под С Џинпинг ги користи сите ранливости што може да ги најде или создаде во либералните западни општества. Нејзините тактики вклучуваат принудна дипломатија, прокси војна преку непријателски држави, политичка шпионажа и операции за влијание, дезинформации и пропаганда, кражба на податоци, сајбер напади и повеќе во остварувањето на нејзините цели.
Ова е класична хибридна војна, за која Си нареди „борбена готовност“. Пеашањето е колку долго пред да бидеме подготвени да се браниме себеси и нашите сојузници од оваа мрачна реалност?
Драган Мишев
