Хрватска денес ја слави 30-годишнината од воено-полициската операција „Бура“, а централната манифестација годинава се одржува во Книн, во присуство на државниот врв и со целодневна програма, пишуваат регионалните медиуми.
Хрватска ја одбележува годишнината од операцијата „Бура“ како Ден на победата и татковинската благодарност и Ден на хрватските ветерани, во спомен на 5 август 1995 година, кога хрватските сили влегоа во речиси празниот Книн и го кренаа хрватското знаме на книнската тврдина.
Прославата на 30-годишнината од операцијата „Бура“, која доведе до егзодус на повеќе од 200.000 Срби од Хрватска и крај на војната за независност на земјата, започна утрово во Книн со традиционално бдение по улиците на градот.
По оддавањето почит на загинатите и исчезнатите хрватски војници во операцијата „Бура“, централната церемонија започна на стадионот на фудбалскиот клуб Динара и на книнската тврдина, каде што ќе се одржи традиционалната церемонија на кревање на хрватското знаме.
Највисоките хрватски функционери ќе зборуваат на стадионот, а имињата на 245-те загинати и исчезнати хрватски војници во акцијата „Бура“ ќе ги прочитаат нивните синови.
Церемонијата на стадионот ќе заврши со демонстрација на способностите на припадниците на хрватската армија и полиција и програма за летање, а потоа ќе се служи миса во црквата.
Операцијата „Бура“ започна рано наутро на 4 август 1995 година, со офанзива на хрватската армија и полиција и единиците на Хрватскиот совет за одбрана (ХВО) врз областите Банија, Кордун, Лика и северна Далмација, кои беа дел од меѓународно непризнаената Република Српска Краина.
Со таа операција, во која учествуваа 138.500 припадници на хрватската армија и полиција и ХВО, Хрватска воспостави контрола врз последните делови од територијата што ги држеа припадниците на Армијата на Република Српска Краина.
Владата на Хрватска, предводена од тогашниот претседател Фрањо Туѓман, го прогласи крајот на операцијата „Бура“ вечерта на 7 август, иако спорадични судири продолжија до 14 август.
Операцијата „Бура“ беше квалификувана како акција на етничко чистење од страна на Меѓународниот суд на правдата во Хаг, во образложението на пресудата од февруари 2015 година.
Според податоците на Комесаријатот за бегалци и миграција на Србија, за време и по акцијата „Бура“ биле протерани повеќе од 250.000 Срби, околу 1.700 биле убиени, а повеќе од 700 сè уште се водат како исчезнати.
Документацискиот и информативен центар „Веритас“ наведува дека биле убиени 1.284 лица од српска националност, а дека 619 се водат како исчезнати, а меѓу нив има 1.247 цивили. Три четвртини од жртвите биле над 60 години, а меѓу жртвите имало 564 жени, според „Веритас“.
Хрватските невладини организации и здруженија проценуваат дека за време и по „Бурата“ биле убиени повеќе од 600 цивили, дека биле запалени повеќе од 22.000 куќи и дека околу 150.000 нејзини граѓани ја напуштиле Хрватска во тоа време, чие враќање систематски било отежнувано и невозможно со години.
Тројца хрватски генерали беа судени пред Хашкиот трибунал за злосторства против цивили во „Бура“. Во првостепената постапка, Анте Готовина беше осуден на 24, а Младен Маркач на 18 години затвор за учество во заеднички злосторнички потфат со цел трајно отстранување на Србите од Хрватска, додека Иван Чермак беше ослободен. Апелациониот совет ја поништи првостепената пресуда со мнозинство од три наспроти два и ги ослободи Готовина и Маркач.
Во Србија, годишнината од „Бурата“ беше одбележана на 3 август во Сремски Карловци, со церемонијата „Бурата е погром – Да се сеќаваме засекогаш“, која беше заеднички организирана од Србија и Република Српска.
Д. Т.
