Израел се чини дека е подготвен да даде формално одобрение за планирање на многу контроверзен проект за населување за повеќе од 3.400 нови домови, кој е замрзнат со децении и за кој критичарите велат дека ќе го подели окупираниот Западен Брег на половина, објави Гардијан.
На остро спротивставен од меѓународната заедница, таканаречениот план Е1 би ја проширил постојната еврејска населба Маале Адумим кон Ерусалим, дополнително одвојувајќи го окупираниот источен Ерусалим од Западниот Брег и дополнително одвојувајќи го северниот и јужниот дел од територијата.
Според Гардијан, се очекува одлуката на Врховниот совет за планирање, кој ќе се состане следната недела, да го поддржи планот откако ги отфрли приговорите на израелските невладини организации.
Очекуваната одлука во корист ќе дојде откако израелскиот крајно десничарски министер за финансии, Безалел Смотрич – кој го поддржува и планот и наметнувањето на израелскиот суверенитет преку окупираниот Западен Брег – се пофали дека верува дека изградбата на Е1 ќе „ја закопа идејата за палестинска држава“.
Смотрич е помлад министер кој исто така има позиција во израелското Министерство за одбрана со надзор на прашањата за планирање на окупираните палестински територии. Тој беше ставен под санкции заедно со колегата екстремно десничарски министер Итамар Бен-Гвир од страна на Велика Британија, Канада, Австралија и Нов Зеланд во јуни поради „повторено поттикнување на насилство врз палестинските заедници“.
Стоејќи на местото на планираната населба во Маале Адумим во четврток, Смотрич, и самиот доселеник, рече дека израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху и американскиот претседател Доналд Трамп се согласиле за оживување на развојот на Е1, иако немаше непосредна потврда од ниту еден од нив.
Иако одобрувањето на планот би бил значаен чекор, во четврток остана нејасно колку поддршка има Смотрич од Нетанјаху и администрацијата на Трамп.
Нетанјаху не коментираше за забелешките на Смотрич, додека американскиот Стејт департмент се чинеше дека го избегнува прашањето за Е1 кога беше прашан.
„Оние во светот кои се обидуваат да признаат палестинска држава ќе добијат одговор од нас на терен“, рече Смотрич во четврток, додека го најавуваше претстојното одобрување на планот. „Не преку документи, не преку одлуки или декларации, туку преку факти. Факти за домови, населби, патишта и еврејски семејства кои ги градат своите животи.“
Очекуваната одлука веднаш беше осудена од ЕУ. „ЕУ отфрла каква било територијална промена што не е дел од политички договор меѓу вклучените страни. Значи, анексијата на територија е нелегална според меѓународното право“, изјави портпаролката на Европската комисија, Анита Хипер.
Германското министерство за надворешни работи соопшти дека „силно“ се спротивставува на планот и ја повика израелската влада да „запре со изградбата на населби“ на палестинската територија.
Норвешкиот министер за надворешни работи, Еспен Барт Ајде, рече дека потегот на Смотрич, ултранационалист во владејачката десничарска коалиција, кој долго време се залага за израелски суверенитет над Западниот Брег, покажува дека Израел „се стреми да присвои земјиште во сопственост на Палестинците за да спречи решение за две држави“.
Додека портпаролот на ОН го повика Израел да ја поништи одлуката што би ги прекинала перспективите за решение за две држави, американскиот Стејт департмент беше понеодлучен, пишува Гардијан.
Запрашан за изјавата на Смотрич дека Нетанјаху и Трамп се согласиле со развојот на проектот, портпарол на американскиот Стејт департмент рече дека САД остануваат фокусирани на ставање крај на војната во Газа и обезбедување дека Хамас никогаш повеќе нема да владее со таа територија. „Стабилен Западен Брег го одржува Израел безбеден и е во согласност со целта на оваа администрација да постигне мир во регионот“, рече портпаролот, повикувајќи се на израелската влада за дополнителни информации.
Напнатото прашање за Е1 – и дали земјиштето некогаш ќе биде изградено на него – стана една од најбесконечните саги на Израел, прифатена од доселеничките политичари, но од попопуларните политичари се смета за црвена линија во однос на претходната историја на цврсто противење на Вашингтон.
Д. Т.
