Додека европските дипломати го подготвуваат самитот на Берлинскиот процес во Лондон, политичкото раководство на Република Српска испраќа добро позната порака: „Западот е против нас“.
Милорад Додик, лидер на владејачката Алијанса на независни социјалдемократи и поранешен претседател на ентитетот Република Српска (РС), тврди дека Велика Британија, „некои остатоци од претходната германска влада“, дел од администрацијата од Брисел, и претходните администрации на Клинтон, Обама и Бајден се меѓу „најголемите непријатели на Република Српска“, пишува Радио Слободна Европа на српски јазик.
Тој ја повтори оваа изјава во Москва на 9 септември, по средбата со рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров.
Неговата нарација ја презеде и државниот министер за трговија од СНСД, Сташа Кошарац, кој го откажа своето присуство на состанокот на Берлинскиот процес во Лондон.
Во писмо до Британците на 8 септември, Кошарац изјави дека Велика Британија има „јасно непријателски став кон Република Српска и српскиот народ“.
Британските компании инвестирале околу 634 милиони евра во Босна и Херцеговина до 2024 година. Со години, тие се меѓу десетте земји од кои доаѓаат најмногу странски инвеститори, според податоците од Агенцијата за промоција на странски инвестиции (FIPA) на БиХ.
На пример, од Велика Британија дојдоа повеќе директни странски инвестиции во ентитетот Република Српска отколку од Русија, се посочува во статијата на РСЕ.
Најголеми инвеститори се „Адриатик Металс“, „Телемах“, „МИНЕКО“ и „ЕФТ“, со проекти во рударството, информатичките и комуникациските технологии, енергетиката и фармацевтската индустрија.
Британската компанија е најголемиот работодавач во Сребреница, во источна Босна, каде што инвестираше во рудникот за олово и цинк „Сасa“.
Велика Британија со години ѝ помага на БиХ преку проекти во образованието, економијата, правдата и безбедноста. Финансира обука за ИТ во училиштата, ја поддржува потрагата по исчезнатите, борбата против насилството врз жените и обезбедува стипендии за студенти на британските универзитети во БиХ.
Од друга страна, најголемите инвеститори во Федерацијата на БиХ доаѓаат од Хрватска, Австрија и Германија.
Земјите-членки на ЕУ се најголемите трговски партнери на Босна и Херцеговина, а најголемиот дел од директните странски инвестиции доаѓаат од нив.
Европската Унија (ЕУ) е исто така најголемиот извозен пазар за босанските компании, вклучувајќи ги и компаниите од РС.
Германија е втор најважен пазар за производи од БиХ, веднаш по соседна Хрватска. По соседните земји и Австрија, повеќето странски инвеститори доаѓаат од оваа земја.
ЕУ и Соединетите Американски Држави (САД) се меѓу најголемите донатори за повоената обнова на Босна и Херцеговина.
Според прелиминарните податоци доставени до РСЕ од страна на Делегацијата на ЕУ во Босна и Херцеговина, повеќе од 3,5 милијарди евра се инвестирани од буџетот на ЕУ во обнова на уништени домови и инфраструктура, деминирање, развој на економијата и јавната администрација.
Обединетото Кралство (ВБ) и Соединетите Американски Држави се постојани членки на Советот за безбедност на Обединетите нации, но и на Советот за спроведување на мирот (СИМ) во Босна и Херцеговина.
СИМ го назначи Кристијан Шмит, поранешен министер во владата на канцеларката Ангела Меркел, за висок претставник во Босна и Херцеговина.
Пред речиси три децении, на високиот претставник му беа доделени овластувања од Бон да ги менува законите и да ги отстранува функционерите кои го поткопуваат Дејтонскиот мировен договор, со кој заврши војната во Босна и Херцеговина во 1995 година. Властите на РС, Русија, која го напушти СИМ, и Кина се спротивставуваат на назначувањето на Шмит и неговите овластувања.
Поради непочитување на одлуките на Шмит со кои тој ги поништи неуставните закони во РС со кои се забранува работата на државните институции во тој ентитет, Судот на Босна и Херцеговина го осуди Милорад Додик и му забрани да извршува јавни функции. Додик ја прифати пресудата со откуп на затворската казна за околу 18.000 евра.
САД и Обединетото Кралство ги санкционираа Додик, членовите на неговото семејство, највисоките функционери на РС и компаниите за кои тврдат дека се поврзани со нив, за кршење на Дејтонскиот договор, сецесионистички активности или под сомнение за корупција.
Германија и Австрија се придружија на санкциите против раководството на РС оваа пролет.
САД и Велика Британија се главни спонзори на резолуцијата за геноцидот врз Бошњаците во Сребреница, на која Русија стави вето во Советот за безбедност на ООН во јули 2015 година, како и на резолуцијата на Генералното собрание на ООН, која беше усвоена со мнозинство гласови во мај 2024 година.
Д. Т.
