Денеска во 14 часот беа затворени гласачките места на парламентарните избори во Чешка, на кои од вчера попладне над осум милиони регистрирани гласачи имаа можност да гласаат за 200 нови членови на Долниот дом на парламентот.
Изборите поминаа мирно и без инциденти, само со откажување на системот за дигитални лични карти, па граѓаните мораа да се вратат дома од гласачкото место за да соберат документи, а на многу од 14.800 гласачки места, особено во Прага, која традиционално гласа за десницата и либералите, излегоа повеќе гласачи отколку на претходните избори во 2021 година, кога излезноста беше 65 проценти.
На изборите за Претставничкиот дом, кои се одржуваат според пропорционалниот систем и во различно време од изборите за Сенатот, кандидатите беа номинирани од 57 партии на 26 кандидатски листи, во многу признати или непризнати коалиции.
Фаворит за изборите е поранешниот премиер, сопственик на земјоделско-хемиската бизнис империја Агроферт, седмиот најбогат Чех, популистот Андреј Бабиш, на чија Акција на незадоволни граѓани (АНО) во Чешка, обично не многу прецизните анкети и предвидуваа од 27 до 33 проценти од гласовите.
На второ место е коалицијата на конзервативци и либерали „Заедно“, на сегашниот премиер Петар Фијала, со проценка од анкетите од 20 до 22 проценти од гласовите.
Првичните проценки од моделот на вештачка интелигенција, кој за првпат беше применет на претседателските избори во 2023 година и тогаш беше неверојатно точен, сега информативниот портал „Сезнам Зправи“ ќе ги објави околу 15 часот откако ќе бидат преброени минимум 10 проценти од гласовите.
Бидејќи двете најмали партии, „Мотористи“ од екстремната евроскептична десница и движењето на крајната левица „Дост“, предводено од нереформираните комунисти, се на работ на изборниот праг од пет проценти, овој пат неофицијалните резултати ќе бидат познати подоцна, вечерва или во текот на ноќта.
Чешкиот претседател, Петр Павел, за утре закажа разговори со лидерите на сите партии што ќе влезат во парламентот.
Иако идеолошки е поблизок до сегашната владеачка коалиција на десноцентристичкиот премиер Петар Фијала, иако не е од ниедна партија, Павел вети дека ќе му го довери мандатот на Бабиш ако победи на изборите и ако го реши својот конфликт на интереси, што би било случај доколку стане премиер и остане сопственик на концернот што најмногу профитира од европските грантови и јавните набавки, а тоа според чешките закони, таканаречениот „Лекс Бабиш“, е забрането.
Пред изборите и вчера за време на гласањето, Павел апелираше до Чесите да изберат стабилна и компетентна влада која ќе ја зачува ориентацијата на Чешка како дел од заедницата на демократски држави и нема да ја остави земјата на милост и немилост на Русија.
Павел смета дека и доколку Бабиш се врати на власт тоа нема да значи никаква драстична промена во надворешната политика или во внатрешната насока на земјата. Тој на сите партии подеднакво им забележа за копањето ровови и за ветувањата во жестоката кампања на секого сешто, иако ниту презентираа решенија, ниту кажаа од каде ќе ги најдат парите за тие ветувања за зголемување на животниот стандард на Чесите.
