Надежите на американскиот претседател Доналд Трамп за непосредна средба со рускиот претседател Владимир Путин во Будимпешта, исчезнаа, откако подготвителниот состанок меѓу министрите за надворешни работи на САД и Русија беше исто така ненадејно одложен, објави Си-Ен-Ен.
По телефонскиот разговор меѓу Рубио и Лавров, двајцата министри заклучиле, според високи дипломатски извори, дека нивните позиции за условите за прекин на војната во Украина не се доволно координирани. Наводно, тврдат истите извори, Русите не сакаат да се согласат на замрзнување на сегашните фронтовски линии, нивните апетити сепак се многу поголеми.
Иако Кремљ го опиша нивниот разговор како „конструктивна дискусија“ што се однесуваше на „можни конкретни чекори за спроведување на договорот“ постигнат меѓу Трамп и Путин, се чини дека Американците заклучиле дека Русите не се откажуваат од своите максималистички позиции. Затоа, Рубио не препорачал одржување средба меѓу Трамп и Путин следната недела, но не е исклучено тој и Лавров повторно да разговараат, пишува Си-Ен-Ен.
Набргу, руското Министерство за надворешни работи ја демантираше споменатата вест, но на филозофски начин, во стилот – како може нешто што и онака не постоело да пропадне? Иако Кремљ со денови пушта пробни балони, само Путин и Трамп можат да донесат мир во светот.
„Не можеме да одложиме нешто за кое не е договорено. Не потврдивме што напишаа некои западни извори. Немавме јасно разбирање за времето или локацијата на таков контакт. Како идеја, секако, таа постои и сето ова е од значајно значење“, рече рускиот заменик-министер за надворешни работи Сергеј Рјабков.
Од украинска перспектива, најдобро би било целата работа целосно да пропадне, бидејќи искуството покажува дека по секоја средба или телефонски повик со Путин, американскиот претседател паѓа на руските тези. По нивниот контакт минатата недела, тој одби да ѝ обезбеди на Украина дури и симболична количина ракети со долг дострел „Томахавк“, а во неделата, во интервју за „Фокс бизнис“, рече дека „Русија веројатно ќе задржи дел од територијата“ заробена за време на војната во Украина, а потоа процени дека „Владимир Путин можеби е отворен за прекин на конфликтот“.
Новинарот праша дали „Путин би бил спремен или отворен за идејата за прекин на оваа војна без да се одземе значајна територија од Украина“. Трамп кимна со главата и додаде: „Па, ќе земат дел. Се бореа и сега имаат многу територија“.
Одложено воведувањето на санкции
За да се избегне понатамошно потпаѓање под влијание на Путин, група европски шефови на држави во вторникот издадоа заедничка изјава во која ја потврдуваат својата поддршка за Украина и изразуваат одобрување за напорите на Трамп за постигнување прекин на непријателствата, но заклучуваат дека тоа не треба да доведе до легализација на руските освојувања, се наведува во статија на Јутарњи.
„Цврсто ја поддржуваме позицијата на претседателот Трамп дека непријателствата мора веднаш да престанат и дека сегашната линија на контакт мора да стане почетна точка за преговори.
Остануваме посветени на принципот дека меѓународните граници не можат да се менуваат со сила“, се нагласува во изјавата потпишана од украинскиот претседател Володимир Зеленски, британскиот премиер Кир Стармер, германскиот канцелар Фридрих Мерц, францускиот претседател Емануел Макрон, италијанската премиерка Џорџија Мелони, полскиот премиер Доналд Туск, претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен, претседателот на Европскиот совет Антонио Коста, норвешкиот премиер Јонас Гар Сторе, финскиот претседател Александар Стуб и данската премиерка Мете Фредериксен.
Но, дека Вашингтон не сака да го налути Путин, потврдува и изјавата на лидерот на републиканското мнозинство во американскиот Сенат, Џон Тун, дека на барање на Белата куќа, разгледувањето на законот за воведување нови строги санкции против Русија е одложено бидејќи САД сакаат да ги почекаат резултатите од средбата на Трамп со Путин. Тој додаде дека е во близок контакт со сенаторот Линдзи Грахам, кој е еден од клучните автори на законот и ги координира своите активности со Белата куќа.
„Мислам дека Грахам работи со Белата куќа за да утврди дали средбата за неколку недели ќе биде продуктивна“, додаде Тун.
Москва неодамна наговести кога би можела да се одржи средбата Трамп-Путин. Средбата во Будимпешта веројатно ќе се одржи, според руските неофицијални тврдења, дури следниот месец, по посетата на Трамп на Јужна Кореја и самитот на АПЕК, за време на кој тој ќе се сретне со Си Џинпинг за прв пат по пет години. Со оглед на економската војна што САД неодамна ја објавија против Кина, средбата во Гјонгџу на крајот на октомври ќе биде исклучително значајна.
После тоа, рускиот и американскиот претседател би можеле да се сретнат во Будимпешта. Нивните разговори најверојатно ќе се одржат во првата половина на ноември, бидејќи самитот на Г20 во Јоханесбург е закажан за 21 и 22 ноември. Иако Трамп не планира да патува во Јужна Африка, успешните самити со Си Џинпинг и Владимир Путин би можеле да ги променат неговите планови за Г20.
Орбан исто така ќе има корист
„А потоа постои можност лидерите на САД, Русија и Кина да присуствуваат на самитот во Јоханесбург – последниот пат кога беа заедно беше во јуни 2019 година во Осака, Јапонија. Не само што беше во изминатата деценија, туку беше како да е во друг историски период. Дури и средба зад сцената на новата „голема тројка“ би била клучен геополитички настан – тоа ќе се случи порано или подоцна, но во интерес на сите учесници е да не се одложува неизбежниот разговор“, изјавија извори од Кремљ преку локалните медиуми.
Познато е што Москва не сака. Дневниот весник „Комерсант“ објави дека „ризикот може да лежи во обидите на „коалицијата на волните“ да ѝ наметнат на Русија договор сличен на Минск 2, одложувајќи го решавањето на клучните прашања за подоцна“, со предупредување дека „малку е веројатно дека Москва ќе биде задоволна со ова, но предноста на Русија во оваа фаза е нејзиниот опуштен став кон перспективите за повеќефазни дипломатски рунди додека раководството на Кијив е притиснато од време.
Внатрешните елитни конфликти и народниот замор растат во украинската политика, рамнотежата на политичката моќ во Европа се менува, а САД секогаш можат да се повлечат од залуден проект, како што се случувало постојано во минатото – од Виетнам во 1970-тите до Авганистан во 2020-тите“, сумирајќи ја позицијата на режимот на Путин.
Виктор Орбан, исто така, ќе има корист од евентуална средба Трамп-Путин, ако некогаш се случи во Будимпешта, бидејќи тој е најголемиот миротворец во Европа, но многу Унгарци предупредуваат дека Кремљ води корумпирана политика, пишува Јутарњи.
„Руската мировна дипломатија всушност води војна со други средства. Нејзината цел е да го успие непријателот и да купи време. Мир што одговара на руските интереси всушност значи победа во војната. А ова ја охрабрува Москва на понатамошна агресија, а таа, гледајќи слабост, сака да ја искористи. Ова е вечниот закон на геополитиката. Значи, она што сега изгледа како дипломатски успех, на долг рок ќе се претвори во сериозна трагедија“, рече Петер Буда, поранешен висок функционер во унгарската разузнавачка заедница.
Д. Т.
